Ο παράγοντας Rhesus (Rh), όπως εξηγήσαμε εδώ, είναι μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στην επιφάνεια των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Εάν το αίμα σας περιέχει αυτή την πρωτεΐνη, είστε Rh θετικός, ενώ στην αντίθετη περίπτωση είστε Rh αρνητικός. Κατά προσέγγιση το 85% του πληθυσμού έχει τον παράγοντα Rhesus.
Τι συμβαίνει όμως όταν μία μέλλουσα μητέρα δεν έχει τον παράγοντα Rhesus (είναι δηλαδή Rhesus αρνητική) ενώ το έμβρυο τον έχει (Rhesus θετικό);
Αν η μητέρα είναι Rhesus αρνητικό και ο πατέρας Rhesus θετικό, τότε το έμβρυο μπορεί να κληρονομήσει αρνητικό ή θετικό, ως προς το Rhesus, αίμα. Σε κάποιες περιπτώσεις το θετικό αίμα του εμβρύου μπορεί να αναμιχθεί με της μητέρας κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης ή τον τοκετό. Σε αυτή την περίπτωση ο οργανισμός της μητέρας αναγνωρίζει το αίμα του εμβρύου ως “ξένο”. Ως αποτέλεσμα δημιουργεί αντισώματα (πρωτεΐνες που αναγνωρίζουν και ακινητοποιούν ξένα αντικείμενα στον οργανισμό) που διασχίζουν τον πλακούντα με στόχο να επιτεθούν στο αίμα του εμβρύου. Οι πιθανές επιπτώσεις μίας τέτοιας διαδικασίας μπορεί να είναι η πρόκληση ασθενειών στο βρέφος, όπως αναιμία.
Το αίμα του εμβρύου δεν είναι δυνατόν να ταυτοποιηθεί πριν τη γέννα. Η μέτρηση για τον τύπο αίματος γίνεται μετά τη γέννηση με την εξέταση του πλακούντα που φέρει τα κύτταρα αίματος του βρέφους. Εάν το βρέφος έχει τύπο αίματος Rh θετικό και η μητέρα έχει αρνητικό τότε, εντός 72 ωρών από την γέννα χορηγείται στη μητέρα μία ένεση με ανοσοσφαιρίνη Rhesus η οποία εμποδίζει το σχηματισμό αντισωμάτων έναντι του Rhesus. Πιο συγκεκριμένα, αυτή η ένεση ουδετεροποιεί τα Rhesus θετικά ερυθροκύτταρα του εμβρύου που έχουν εισέλθει στο αίμα της μητέρας πριν προλάβει να το κάνει το ανοσοποιητικό της σύστημα. Έτσι τα εντοπίζει και σχηματίζει αντισώματα. Αυτή η ένεση γίνεται σε συνεννόηση με τον γιατρό και αφού φυσικά είναι γνωστές όλες οι παράμετροι που επηρεάζουν τη διαδικασία. Αυτή η ένεση γίνεται μόνο κατά την πρώτη κύηση αφού μέσω της ανοσοποιητικής μνήμης το σώμα είναι προετοιμασμένο σε κάθε επόμενη κύηση.
Στην περίπτωση που το έμβρυο είναι Rhesus αρνητικό και η μητέρα θετικό, το ανοσοποιητικό σύστημα της μητέρας «αναγνωρίζει», προφανώς, την παρουσία των δικών της αντιγόνων στην επιφάνεια των ερυθροκυττάρων, αλλά δεν «ενοχλείται» από την απουσία των αντιγόνων στα rhesus αρνητικά κύτταρα του εμβρύου, και έτσι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα.
