Be-Eco

Σε αυτή την κατηγορία θα βρείτε πρωτότυπα άρθρα που αφορούν στο περιβάλλον σχετικά τόσο με επιστημονικές μελέτες όσο και με σωστές πρακτικές που θα πρέπει να εφαρμόζει ο συνειδητοποιημένος αναγνώστης στην καθημερινότητά του.

Ένα ακόμα καλοκαίρι μόλις τελείωσε και άφησε πίσω εκατομμύρια στρέμματα καμμένης γης σε όλο τον πλανήτη. Να διευκρινίσω ότι καμμένη γη δε σημαίνει μόνο δέντρα, αλλά ζώα, πουλιά, έντομα, μικροοργανισμοί – ένα ολόκληρο οικοσύστημα κατεστραμμένο. Οι ζημιές ανυπολόγιστες και η θλίψη απερίγραπτη.

Ρούχα, ρούχα, παπούτσια, αξεσουάρ, και άλλα ρούχα, ζώνες και μια ακόμα μπλουζίτσα και πάει λέγοντας.  Είναι δύσκολο κυρίως για μια γυναίκα -και ναι το ζήτημα έχει διαφορές ανάμεσα στα φύλα- να σταματήσει να αγοράζει ρούχα. Υπάρχουν όμως conscious επιλογές και είναι όντως ωραίες!

Καθώς ο πληθυσμός της γης αυξάνεται ραγδαία, την ίδια τάση ακολουθούν και οι ανάγκες των ατόμων. Τόσο οι ανεπτυγμένες όσο και οι αναπτυσσόμενες χώρες τίθενται ενώπιον δύο βασικών προβλημάτων. Το πρώτο αφορά τη διασφάλιση επαρκούς ποσότητας τροφής για όλους, ενώ το δεύτερο σχετίζεται με την κάλυψη των ενεργειακών τους αναγκών˙ παραγωγή ηλεκτρισμού και καυσίμων.

Τη στιγμή που κύρια πηγή ενέργειας αποτελούν τα ορυκτά καύσιμα, που φθίνουν διαρκώς λόγω υπερεκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, ανακύπτει ένα βασικό ερώτημα. Πώς θα μπορέσουμε στο μέλλον να παράγουμε τόσο μεγάλα ποσά ενέργειας; Εκτός όμως της ποσότητας των ορυκτών καυσίμων, τα αέρια που εκλύονται κατά την καύση τους εντείνουν το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Άρα, κρίνεται αναγκαία η ανάπτυξη μιας βιώσιμης και φιλικής προς το περιβάλλον εναλλακτικής πηγής ενέργειας.

Κατά την αναζήτηση, λοιπόν, μιας συμφέρουσας λύσης στο πρόβλημα αυτό στρέψαμε το βλέμμα μας στη φύση. Οι διαδικασίες λειτουργίας των ζώντων οργανισμών αποτελούν πάντα πηγή έμπνευσης για την επιστημονική κοινότητα, ενώ διόλου σπάνια οι σημαντικότερες δημιουργίες είναι προϊόντα μίμησης των φυσικών διεργασιών. Προέκυψε, έτσι, μια θεωρία που τέθηκε ταχύτατα στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και της επιστημονικής έρευνας.

Αν μπορούσαμε να δημιουργήσουμε ένα χημικό σύστημα που θα δεσμεύει την άφθονη ηλιακή ενέργεια και να την μετατρέπει σε καύσιμα;

Και για να σας προλάβω, ναι! Αναφερόμαστε στη διαδικασία της φωτοσύνθεσης. Όπως γνωρίζουμε, τα φυτά, τα φύκη και κάποια βακτήρια διαθέτουν την ικανότητα αξιοποίησης της ηλιακής ενέργειας για την κάλυψη των τροφικών τους αναγκών. Κατά τη διεργασία αυτή προσλαμβάνουν νερό και διοξείδιο του άνθρακα από το περιβάλλον τους και σχηματίζουν γλυκόζη, έναν υδατάνθρακα που μπορούμε να θεωρήσουμε καύσιμο, ενώ παράλληλα απελευθερώνεται οξυγόνο.

Γεννήθηκε έτσι η αρχή της ονομαζόμενης τεχνητής φωτοσύνθεσης. Η πρώτη καταγεγραμμένη αναφορά της ιδέας αυτής εντοπίζεται περίπου 100 χρόνια πριν και προέρχεται από τον Ιταλό επιστήμονα Giacomo. Μάλιστα, το 1912 σε μία διάλεξη που αργότερα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science είχε δηλώσει πως «η φωτοχημεία θα καταστήσει την ηλιακή ενέργεια αξιοποιήσιμη με τεχνητά μέσα, που θα πρέπει να μιμηθούν τις διαδικασίες των φυτών».

Μοιάζει πράγματι σαν αρκετά απλή και προφανής λύση. Ο ήλιος παρέχει 171.000 TW ενέργεια στην επιφάνεια της γης, άρα η αξιοποίηση μόνο του 0,01% αρκεί για την κάλυψη των αναγκών μας. Ωστόσο, η ανάπτυξη ενός συστήματος μετατροπής της ενέργειας των φωτονίων σε χημική ενέργεια υπήρξε αρκετά σύνθετη, ενώ διαρκώς παρουσιάζονται νέες προσεγγίσεις.

Μία βασική διαφορά της τεχνητής με τη φυσική φωτοσύνθεση είναι το τελικό προϊόν. Το τεχνητό ανάλογο (δηλαδή η συσκευή που θα δημιουργηθεί) αποσκοπεί στην απομόνωση καυσίμων ή πολύτιμων χημικών, όπως το μοριακό υδρογόνο, το μεθάνιο και η μεθανόλη. Βασικό εμπόδιο στη διαδικασία αυτή φέρεται να είναι η αποθήκευση των ηλιακών καυσίμων, ώστε να χρησιμοποιούνται όταν είναι αναγκαία. Μια δεύτερη διαφοροποίηση συναντάται και στην αποδοτικότητα των δύο διαδικασιών. Τα πράσινα μέρη των φυτών, όπου και πραγματοποιείται η φωτοσύνθεση, μετατρέπουν σε σάκχαρα περίπου το 1% της προσπίπτουσας ηλιακής ενέργειας. Φυσικά, για να καλυφθούν οι δικές μας, ομολογουμένως υπέρογκες, ανάγκες θα πρέπει να κατασκευαστεί μια συσκευή κάπως πιο αποδοτική.

Ωστόσο τα βασικά συστατικά παρομοιάζουν σε μεγάλο βαθμό εκείνα της φυσικής διαδικασίας, ώστε να είναι λειτουργική η συσκευή. Συγκεκριμένα, αποτελείται από τρία διακριτά μέρη. Αρχικά, τα λεγόμενα φωτοηλεκτρόδια βυθίζονται στο νερό και απορροφούν ηλιακή ενέργεια ώστε να διαχωριστεί το νερό σε οξυγόνο και υδρογόνο. Δεύτερον, είναι απαραίτητη και η παρουσία καταλυτών˙ χημικές ουσίες, που επιτρέπουν σε μία χημική αντίδραση να πραγματοποιηθεί πιο γρήγορα. Με την προσθήκη του τρίτου συστατικού, δηλαδή μίας μεμβράνης υπεύθυνης για τη σταθερότητα του συστήματος, σχηματίζουμε αδρά στο μυαλό μας τη δομή ενός «φωτοηλεκτροχημικού κυττάρου», το οποίο αποκαλείται και «συνθετικό φύλλο». Η συγκεκριμένη προσέγγιση εστιάζει στην παραγωγή πράσινου υδρογόνου, το οποίο δηλαδή δεν παράγεται από ορυκτά καύσιμα. Βασικό εμπόδιο στην ευρεία χρήση του συνιστά η δυσκολία στην αποθήκευση και μεταφορά του, καθώς είναι αρκετά εύφλεκτο και έτσι απαιτείται προσεκτικός χειρισμός του.  

Σε κάθε περίπτωση, οι στρατηγικές που αναπτύσσονται πρέπει να βασίζονται σε εξαιρετικά φθηνά και άφθονα υλικά, για να είναι βιώσιμες. Παράλληλα, το «τεχνητό φύλλο» πρέπει να είναι φθηνό, ασφαλές, ανθεκτικό και αποτελεσματικό. Αν και οι συσκευές που έχουν δημιουργηθεί έως τώρα φέρουν τα τρία πρώτα χαρακτηριστικά, η αποδοτικότητα μένει να βελτιωθεί ώστε να χρησιμοποιηθούν σε ευρεία κλίμακα.

Συνεπώς, αν η ιδέα αυτή πράγματι τεθεί σε ισχύ και μπορέσουμε να απελευθερωθούμε από το ζυγό των ορυκτών καυσίμων, θα επέλθει μια νέα εποχή. Δίχως εξορύξεις και περιβαλλοντικές καταστροφές, το μέλλον της ενέργειας είναι πράσινο και ελπίζουμε να βρίσκεται κοντά.

Είτε έχεις αποφασίσει να μειώσεις το κρέας για ηθικούς λόγους, είτε νηστεύεις για θρησκευτικούς λόγους, είτε ακολουθείς μια πιο υγιεινή διατροφή, ένα είναι σίγουρο: έχεις αυξήσει την κατανάλωση σε όσπρια, φρούτα και λαχανικά στην καθημερινότητά σου, άρα αυτό το άρθρο σε αφορά. O κίνδυνος που συχνά ελλοχεύει από την υπερκατανάλωση αυτής της κατηγορίας τροφών είναι η αναπόφευκτη κατανάλωση κάποιου ποσοστού «φυτοπροστατευτικών ουσιών». Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή...

Πόση σημασία δίνουμε στο νερό; Ένα από τα πιο σπουδαία στοιχεία που κρατούν όλα τα έμβια όντα στη ζωή. Το πολυτιμότερο όλων των αγαθών. Ποια ήταν η τελευταία φορά που δώσατε σημασία στο καθαρό νερό που ήπιατε ή που σπαταλήσατε με τις ώρες στο μπάνιο ή το πλύσιμο των πιάτων σας; Γιατί δεν ακούμε συχνά ότι τα αποθέματα νερού παγκοσμίως στερεύουν και ότι ο επόμενος πόλεμος θα γίνει προς αναζήτηση αυτού του αγαθού;

Στη σημερινή εποχή το Διαδίκτυο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής ζωής των ανθρώπων, αφού μέσω αυτού μπορεί να επικοινωνεί, να μοιράζεται φωτογραφίες, να κατεβάζει μουσική, να παρακολουθεί βίντεο και άλλα πολλά, με το απλό πάτημα ενός κουμπιού. Ειδικότερα τον τελευταίο χρόνο οι συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί παγκοσμίως λόγω και της πανδημίας, έχουν ενισχύσει ακόμη περισσότερο την εξάρτηση των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων από το Διαδίκτυο, με την τηλεργασία και την τηλεκπαίδευση να είναι πλέον αρκετά διαδεδομένα.

Καμιά φορά αναρωτιέμαι, πόσο λίγο αντιλαμβανόμαστε το φυσικό μας περιβάλλον εγκλωβισμένοι μέσα στις μεγαλουπόλεις μας. Πόσα λίγα ξέρουμε για τη φύση, για τη γη που μας φιλοξενεί; 

Στην αρχή της πανδημίας υπήρξε η δημοφιλής αντίληψη ότι η νόσος COVID-19 ήταν «καλή συγκυρία για το περιβάλλον» και ότι η φύση ανακάμπτει ενώ η ανθρωπότητα μένει μέσα στο σπίτι. Πρώτη χρονικά ήταν η Κίνα και μετέπειτα αρκετές χώρες της Ευρώπης αλλά και της Αμερικής, οι οποίες εφάρμοσαν ισχυρά μέτρα κοινωνικής απόστασης, τα οποία επηρέασαν τις κύριες οικονομικές δραστηριότητες των χωρών αυτών.

Μωλωπισμένα μήλα, «λεκιασμένες» πιπεριές, καρπούζι με ακίνδυνα χαρακώματα στην επιφάνειά του και δύο καρότα, τα οποία αγαπιόντουσαν τόσο πολύ ώστε αναπτύχθηκαν μαζί και παρέμειναν για πάντα ενωμένα. Ίσως όλα αυτά σου φαίνονται περίεργα και επ’ ουδενί θα αγόραζες λαχανικά και φρούτα με «ιδιαίτερα χαρακτηριστικά». Το τίμημα της ασχήμιας, το οποίο φαίνεται να μας συνοδεύει και στις διατροφικές μας επιλογές, δεν εμπόδισε την εταιρεία Misfits Market να δραστηριοποιηθεί στην προμήθεια φρούτων και λαχανικών με «ατέλειες».

Πρόσφατα, το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ ανακοίνωσε ότι πιθανότατα βρήκε τρόπο να λύσει το τεράστιο πρόβλημα του μικροπλαστικού, χρησιμοποιώντας μια πρωτεΐνη, η οποία χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο κρέατος. Μια ιδέα με τεράστιο περιβαλλοντικό αντίκτυπο, η οποία μας εντυπωσίασε.

Το ψάρι, ένα πολύ βασικό στοιχείο της μεσογειακής διατροφής, συναντάται πολύ συχνά στο μεσημεριανό τραπέζι των οικογενειών της Ελλάδας, παρασύροντας μαζί του και λίγη από την αύρα της θάλασσας, την οποία όλοι αγαπάμε. Γνωρίζετε, όμως, πως, πίσω από την μη προσεκτική κατανάλωση θαλασσινών και ψαριών, κρύβεται ένας μεγάλος κίνδυνος για το περιβάλλον;

Υπάρχουν στιγμές, στις οποίες καθένας από εμάς βρίσκεται αντιμέτωπος με μια εικόνα κλιματικής καταστροφής, όπως μια πολική αρκούδα, η οποία μάχεται να βρει τροφή ανάμεσα σε πάγους που λιώνουν, ή ένα δάσος, το οποίο χάνεται εξαιτίας μιας ανεξέλεγκτης πυρκαγιάς.Τι συναισθήματα σας προκαλούν αυτές οι εικόνες; Ποιος είναι ο λόγος, ο οποίος μας εμποδίζει, τελικά, από το να δράσουμε;

Σελίδα 1 από 3