Είναι η καφεΐνη εθιστική;

Είναι η καφεΐνη εθιστική; Είναι η καφεΐνη εθιστική;

Η καφεΐνη αποτελεί διεγερτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος και έχει την ικανότητα να ενισχύει τη συγκέντρωση, να βελτιώνει τη διάθεση και να αυξάνει το μεταβολισμό. Εμπεριέχεται σε προϊόντα όπως ο καφές, το τσάι, τα ενεργειακά ποτά, η σόδα ακόμα και μερικά παυσίπονα. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι την έχουν ανάγκη το πρωί για να αυξήσουν την εγρήγορση και το κίνητρο για εργασία. Μάλιστα, μερικοί εθίζονται στην καφεΐνη με τον ίδιο τρόπο που άλλοι εθίζονται στα τσιγάρα, το αλκοόλ ή κάποια ενδοφλέβια φάρμακα. Για να εθιστεί σωματικά και ψυχολογικά στην καφεΐνη, ένα άτομο πρέπει να πληροί και τα τέσσερα παρακάτω κριτήρια: συμπτώματα στέρησης, ανάπτυξη ανοχής με την πάροδο του χρόνου στις επιπτώσεις της, χρήση της ουσίας παρά την επιδείνωση ιατρικών ή ψυχικών προβλημάτων, επαναλαμβανόμενες ανεπιτυχείς προσπάθειες διακοπής.

Γιατί όμως η καφεΐνη μπορεί να αποτελέσει εθισμό;

Λίγο μετά την κατανάλωση της, η καφεΐνη, απορροφάται μέσω του λεπτού εντέρου και απελευθερώνεται στην κυκλοφορία του αίματος. Στη συνέχεια, επειδή η καφεΐνη έχει τη δυνατότητα να διαλύεται και στο νερό και στο λάδι έχει την ικανότητα να εισέρχεται στον εγκέφαλο. Δομικά, η καφεΐνη μοιάζει πολύ με  την αδενοσίνη (ένα μόριο που υπάρχει στον εγκέφαλό μας). Αυτά τα δύο μόρια είναι τόσο παρόμοια που η καφεΐνη μπορεί να χωρέσει εύκολα στους υποδοχείς αδενοσίνης των κυττάρων του εγκεφάλου, με αποτέλεσμα να τους «μπλοκάρει». Σε φυσιολογικές συνθήκες, η αδενοσίνη που παράγεται με την πάροδο του χρόνου κλειδώνει σε αυτούς τους υποδοχείς και δημιουργεί ένα αίσθημα κόπωσης. Όταν τα μόρια της καφεΐνης  εισέλθουν  στους υποδοχείς, εμποδίζουν τα μόρια αδενοσίνης να εισέλθουν και αυτά, αναστέλλοντας έτσι το αίσθημα κόπωσης και δημιουργώντας μια αίσθηση εγρήγορσης για μερικές ώρες. Επιπλέον, μερικά από τα φυσικά διεγερτικά του εγκεφάλου (όπως η ντοπαμίνη) λειτουργούν πιο αποτελεσματικά όταν οι υποδοχείς αδενοσίνης είναι αποκλεισμένοι. Επίσης, τα μόρια αδενοσίνης που δεν προσδένονται στους υποδοχείς προκαλούν την έκκριση αδρεναλίνης (μέσω των επινεφριδίων).

Σε άτομα που εκμεταλλεύονται αυτήν τη διαδικασία σε καθημερινή βάση, η χημεία και τα φυσικά χαρακτηριστικά του εγκεφάλου αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου. Η πιο αξιοσημείωτη αλλαγή είναι ότι τα εγκεφαλικά κύτταρα αναπτύσσουν περισσότερους υποδοχείς αδενοσίνης, σε μια προσπάθεια του εγκεφάλου να διατηρήσει την ισορροπία. Αυτό εξηγεί γιατί σε άτομα που καταναλώνουν καφέ τακτικά αυξάνεται η ανοχή τους στην καφεΐνη με την πάροδο του χρόνου. Επειδή διαθέτουν περισσότερους υποδοχείς αδενοσίνης, απαιτείται περισσότερη καφεΐνη για να μπλοκάρουν ένα σημαντικό ποσοστό αυτών και να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Σε σύγκριση με άλλους εθισμούς, η περίοδος «απεξάρτησης» από την καφεΐνη είναι σχετικά σύντομη. Τα περισσότερα συμπτώματα εθισμού στην καφεΐνη μπορούν να επιλυθούν σε 7-12 μέρες μείωσης της κατανάλωσης. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο εγκέφαλος μειώνει σταδιακά τον αριθμό των υποδοχέων αδενοσίνης σε κάθε κύτταρο, ανταποκρινόμενος στην ξαφνική έλλειψη καφεΐνης, έως ότου επανέλθουν στα φυσιολογικά τους επίπεδα.

Σας άρεσε; Μοιραστείτε το!

    Πηγές

    https://www.addictioncenter.com/stimulants/caffeine/

    https://www.smithsonianmag.com/science-nature/this-is-how-your-brain-becomes-addicted-to-caffeine-26861037/

    https://www.sciencedirect.com/topics/chemical-engineering/caffeine

    https://examine.com/nutrition/science-behind-caffeine/

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: