Δε φταις εσύ… Η μικροχλωρίδα σου τα φταίει!

Παρασκευή, 07 Ιουνίου 2019, 01:06
Δε φταις εσύ… Η μικροχλωρίδα σου τα φταίει! Δε φταις εσύ… Η μικροχλωρίδα σου τα φταίει!

Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για τη μικροχλωρίδα, η οποία όπως θα διαβάσατε βρίσκεται παντού, από τη γλώσσα του σκύλου μέχρι τη χειρολαβή στο μετρό! Τι είναι λοιπόν αυτή η μικροχλωρίδα που μονοπωλεί το ενδιαφέρον σε κείμενα και συζητήσεις;

Η μικροχλωρίδα ή αλλιώς μικροβίωμα είναι ένα σύνολο μικροοργανισμών που καταλαμβάνει διαφορετικά σημεία στο ανθρώπινο σώμα και αλληλεπιδρά με τα περισσότερα αν όχι όλα τα όργανα του ξενιστή. Έχουμε μικροοργανισμούς σε πολλά μέρη του σώματός μας, όπως την επιδερμίδα, το στόμα, τον κόλπο κ.λπ. Το έντερο όμως είναι αυτό που περιέχει τη συντριπτική πλειοψηφία των μικροοργανισμών που «κατοικούν» στο ανθρώπινο σώμα. Η μικροχλωρίδα του εντέρου είναι το σύνολο των μικροοργανισμών που «κατοικούν» στο έντερό μας. Περιλαμβάνει βακτήρια, μύκητες αλλά και ιούς που είναι «μόνιμοι κάτοικοι» του εντέρου.

 

Πώς η μικροχλωρίδα του εντέρου επηρεάζει την υγεία μας;

Η μικροχλωρίδα του εντέρου επηρεάζει το εντερικό νευρικό σύστημα, με αποτέλεσμα να μπορεί να ρυθμίσει τη κινητικότητα του εντέρου μας. Συμβάλλει στην πέψη διατροφικών συστατικών που ο ανθρώπινος οργανισμός δεν μπορεί να διασπάσει και να απορροφήσει. Ακόμη, καταπολεμά τους παθογόνους μικροοργανισμούς και μπορεί να ενεργοποιήσει ή να απενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Παράγει βιταμίνες, όπως τη βιταμίνη Κ, και ουσίες (π.χ. λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας-short chain fatty acids) που είναι απαραίτητες για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού. Πρόσφατες μελέτες σε ποντίκια, εμπλέκουν τη μικροχλωρίδα του εντέρου σε ψυχικές ασθένειες, όπως η κατάθλιψη και οι αγχώδεις διαταραχές. Σε άλλες μελέτες, η μεταφορά μικροχλωρίδας από το έντερο γενετικά παχύσαρκων ποντικών σε ποντίκια ελεύθερα βακτηρίων οδήγησε στη δημιουργία ενός φαινοτύπου παχυσαρκίας. Σε διάστημα δύο εβδομάδων παρατηρήθηκε 60% αύξηση του σωματικού λίπους και αύξηση της αντίστασης στην ινσουλίνη, παρά τη μείωση τροφής και την αύξηση δραστηριότητας.

Πολλοί τη χαρακτηρίζουν ταυτότητα του οργανισμού μας και αυτό γιατί το ⅓ του βακτηριακού πληθυσμού είναι κοινό στους περισσότερους ανθρώπους ενώ τα ⅔ ξεχωριστά για τον καθένα. Υπάρχουν πάνω από 1.000 διαφορετικά είδη εντερικών βακτηρίων. Κάθε άνθρωπος έχει κατά μέσο όρο τουλάχιστον 160 διαφορετικά είδη στο έντερό του. Οι μικροοργανισμοί της εντερικής μικροχλωρίδας περιέχουν 150 φορές περισσότερα γονίδια από τα ανθρώπινα γονίδια, ενώ ζυγίζουν περίπου 2 kg! (ναι, μπορείς να αφαιρείς 2 κιλά κάθε φορά που ζυγίζεσαι)

 

Από ποιους παράγοντες επηρεάζεται η μικροχλωρίδα του εντέρου μας;

  1. Διατροφή: σίγουρα θα έχεις ακούσει την κλισέ φράση «είμαστε ό,τι τρώμε», η όποια δε θα μπορούσε παρά να βρίσκει εφαρμογή και εδώ. Από τον πρώτο κιόλας χρόνο ζωής, η διατροφή καθώς και ο τρόπος σίτισης (θηλασμός ή βρεφικό γάλα εμπορίου) επηρεάζουν σημαντικά τη μικροχλωρίδα του εντέρου. Ακόμη, οι κύριοι τρόποι μεταβολής του μικροβιώματος είναι μέσω της κατανάλωσης φυτικών ινών, προβιοτικών και πρεβιοτικών. Η κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων (βασισμένων σε φυτικά ή σε ζωικά προϊόντα) για μόλις πέντε ημέρες φαίνεται να μεταβάλλει με ταχύ ρυθμό τη μικροχλωρίδα του εντέρου.
  2. Ηλικία: κυρίως σε προχωρημένη ηλικία η μικροχλωρίδα είναι ιδιαίτερα ασταθής.
  3. Χρήση αντιβιοτικών και φαρμακευτικών σκευασμάτων: διαταράσσεται η σύσταση, η ποικιλία και ο αριθμός των μικροοργανισμών στο έντερο (και όχι μόνο), γι’ αυτό συχνή παρενέργεια της χρήσης αντιβιοτικών είναι οι γαστρεντερικές διαταραχές. Ύστερα από μελέτη της επίδρασης περισσότερων από 1.000 φαρμάκων στην εντερική μικροχλωρίδα in vitro προέκυψε ότι το ¼ αυτών αναστέλλει την ανάπτυξη τουλάχιστον ενός είδους μικροοργανισμού.
  4. Κλινικές παθήσεις: η σύσταση της μικροχλωρίδας του εντέρου σε άτομα με συγκεκριμένες παθήσεις (π.χ. διαβήτη,  Σύνδρομο του Ευερέθιστου Εντέρου) είναι σημαντικά διαφορετική από τη φυσιολογική κατάσταση, γεγονός που παρουσιάζει μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον σε διαγνωστικό και θεραπευτικό επίπεδο.

Σε γενικές γραμμές, μια μικροβιοτική κοινότητα θα πρέπει να περιέχει πολλά διαφορετικά είδη μικροοργανισμών και αυτό επειδή κάθε είδος μικροοργανισμού έχει διαφορετικές ιδιότητες και λειτουργίες και συμβάλλει με ξεχωριστό τρόπο στην υγεία και την ομοιόσταση του οργανισμού.

Ποιος κάνει τελικά κουμάντο; Πρόκειται όντως για μίκρο...βίωμα ή ο όρος είναι παραπλανητικός; Μικρόβια - Άνθρωπος: σημειώσατε Χ!

Σας άρεσε; Μοιραστείτε το!

    Πηγές
    • Carrera-Quintanar L et al The Human Microbiota and Obesity: A Literature Systematic Review of In Vivo Models and Technical Approaches Int J Mol Sci. 2018;19(12). pii: E3827.
    • Gentile CL, Weir TL. The gut microbiota at the intersection of diet and human health Science 2018 ;362(6416):776-780. Bohan R, et al Gut microbiota: a pot
    • Kho ZY Lal SK The Human Gut Microbiome - A Potential Controller of Wellness and Disease. Front Microbiol. 2018; 9:1835
    • Kundu P et al Our Gut Microbiome: The Evolving Inner Self. Cell. 2017 171(7):1481-1493
    • Cryan & Dinan. Mind-altering microorganisms: the impact of the gut microbiota on brain and behaviour. 2012;13:701-712
    • David et al. Diet rapidly and reproducibly alters the human gut microbiome. Nature. 2013;505:559-563
    • Maier et al. Extensive impact of non-antibiotic drugs on human gut bacteria. Nature. 2018 (in press)
    • Maukonen & Saarela. Human gut microbiota: does diet matter? Proceedings of the Nutrition Society. 2015;74:23-36
    • Wu & Lewis. Analysis of the Human Gut Microbiome and Association With Disease. Clinical Gastroenterology and hepatology. 2013;774-777

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(9 ψήφοι)

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: