Γίνε δότης μυελού των οστών. Ξεκίνα τώρα γιατί (τουλάχιστον) ένα παιδί σε χρειάζεται.

Μυελός των οστών: Η μήτρα των βλαστοκυττάρων

Ο μυελός των οστών, είναι ένας ζωτικός ημιστερεός ιστός που βρίσκεται μέσα στα σπογγώδη μέρη των οστών. Στους ενήλικες, βρίσκεται κυρίως στα πλευρά, στους σπονδύλους, στο στέρνο και στα πυελικά οστά. Παίζει κρίσιμο ρόλο στην παραγωγή των αιμοσφαιρίων (ερυθρά, λευκά και αιμοπετάλια) και είναι ουσιώδες συστατικό του αιμοποιητικού συστήματος. Τα αιμοσφαίρια αναπτύσσονται από τα βλαστικά κύτταρα (ή “βλαστοκύτταρα”), πολύ πρώιμα κύτταρα που παράγονται στο μυελό των οστών.

O Ιπποκράτης θεωρούσε ότι ο μυελός των οστών χρησίμευε ως πηγή θρεπτικών ουσιών για τα οστά, ενώ ο Αριστοτέλης τον θεωρούσε απόβλητο. Μόλις τον 19ο αιώνα, επιστήμονες όπως ο Ernst Neumann και ο Giulio Bizzozero άρχισαν να αναγνωρίζουν τον ρόλο του μυελού των οστών στην παραγωγή αίματος.

Σε κάποιες περιπτώσεις καρκίνου στο αίμα όπως η λευχαιμία, και μάλιστα συγκεκριμένες μορφές της νόσου, ο μυελός των οστών επηρεάζεται οδηγώντας στην παραγωγή προβληματικών αιμοσφαιρίων. Σε κάποιες περιπτώσεις, η μεταμόσχευση μυελού των οστών ή η μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων είναι μια κρίσιμη θεραπευτική επιλογή για την αντιμετώπιση της λευχαιμίας. Η διαφορά ανάμεσα στις δύο μεταμοσχεύσεις, είναι ότι η μεταμόσχευση μυελού των οστών πραγματοποιείται στο χειρουργείο υπό ολική αναισθησία με παρακέντηση των οστών της λεκάνης που υπάρχει ο μυελός των οστών. Προσοχή! Ο μυελός των οστών δεν πρέπει να συγχέεται με το νωτιαίο μυελό που βρίσκεται στη σπονδυλική στήλη! Η μέθοδος αυτή, αν και δεν είναι επίπονη, ακούγεται τρομακτική και απαιτεί μια διανυκτέρευση στο νοσοκομείο. Ευτυχώς, η συνηθέστερη (και προτιμητέα) σήμερα μέθοδος είναι η λήψη βλαστικών κυττάρων τα οποία βρίσκονται στο αίμα μας. Πρόκειται για μια απλή αιμοληψία στην οποία το υπόλοιπο αίμα επιστρέφεται επιτόπου στο δότη.

Ποιοι είναι οι παράγοντες που κάποιος μπορεί να γίνει δότης μυελού των οστών;

Στην Ελλάδα, το 2023 ο αριθμός των εθελοντών/ντριών δοτών μυελού των οστών ήταν περίπου 250.000 άτομα, αριθμός σχετικά μικρός με βάση το συνολικό πληθυσμό της χώρας μας. Κοινώς, μπορούμε και πολύ καλύτερα. Επίσης, ένα σημαντικό δεδομένο είναι ότι η κοινή καταγωγή μεταξύ ασθενή και δότη αυξάνει κατά πολύ την πιθανότητα ανεύρεσης συμβατότητας λόγω γενετικών ομοιοτήτων. Άρα μπορούμε να ικανοποιήσουμε -ίσως πιο εύκολα- την εγχώρια ανάγκη των ασθενών για μεταμόσχευση. Να βοηθήσουμε, δηλαδή, κυρίως παιδιά που μπορεί να νοσήσουν από λευχαιμία στην Ελλάδα. Φυσικά, επειδή τα δεδομένα εισάγονται στην Παγκόσμια Βάση Δεδομένων Δοτών Μυελού των οστών, τα κύτταρά μας μπορεί να δωρηθούν οπουδήποτε στον κόσμο υπάρχει ανάγκη αλλά και συμβατότητα.

Είναι εντυπωσιακό ότι υπάρχει στη διεθνή βιβλιογραφία μια μελέτη του 2008 σχετικά με το ποιοι είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν τους Έλληνες συγκεκριμένα για να γίνουν ή όχι δότες μυελού των οστών. Στη μελέτη αυτή, Έλληνες κάτοικοι της Αθήνας χωρίστηκαν σε δύο γκρουπ (εγγεγραμμένοι δότες μυελού και μη εγγεγραμμένοι) και απάντησαν ένα ερωτηματολόγιο σχετικά με την δωρεά μυελού των οστών.

Οι κυριότεροι λόγοι του χαμηλού αριθμού εθελοντών συνοψίζονται παρακάτω:

Περιορισμένη Γνώση: Πολλοί Έλληνες δεν έχουν επαρκή γνώση για τη διαδικασία δωρεάς μυελού των οστών και τη σημασία της. Χωρίς επαρκή ενημέρωση, οι δυνητικοί δότες μπορεί να διστάζουν να συμμετάσχουν.

Φόβοι και Παρανοήσεις: Υπάρχουν κοινοί φόβοι και παρανοήσεις που σχετίζονται με τη διαδικασία δωρεάς. Μερικά άτομα μπορεί να πιστεύουν ότι η δωρεά μυελού των οστών είναι επώδυνη ή επικίνδυνη, οδηγώντας σε απροθυμία να εγγραφούν ως δωρητές.

Επιρροή και Συζήτηση στην Οικογένεια: Όταν στην οικογενεια ή στο στενό σου κύκλο υπάρχουν δότες ή άνθρωποι με ανάγκη για δωρεά, τότε είναι πιο πιθανό οι άνθρωποι αυτοί να γίνουν εθελοντές.

Διαδικασία και συμβολή

Η διαδικασία είναι απλή. Πηγαίνεις σε ένα νοσοκομείο, σου παίρνουν γενετικό υλικό από το σάλιο με μια πετονέτα. Στη συνέχεια δίνεις τα στοιχεία σου, ενημερώνεις για την ιατρική σου κατάσταση και το γενετικό σου υλικό μεταφέρεται για ανάλυση DNA και για να προστεθεί στη παγκόσμια λίστα των εθελοντών δοτών. Αυτή είναι η διαδικασία του να γίνεις πιθανός δότης.

Στην περίπτωση που κάποια στιγμή βρεθείς να είσαι συμβατός με κάποιον που χρειάζεται μεταμόσχευση τότε σε καλεί ο γιατρός και θα πρέπει εκείνη τη στιγμή να πραγματοποιήσεις κάποιες εξετάσεις. Αν όλα είναι καλά, μπαίνεις στο νοσοκομείο και η λήψη μοσχεύματος γίνεται -συνηθέστερα- με λήψη αίματος από το οποίο σου παίρνουν τα κύτταρα που χρειάζονται και στο ξαναδίνουν πίσω. Είναι μια διαδικασία που μπορεί να πάρει κάποιες ώρες αλλά δεν είναι επώδυνη ούτε επικίνδυνη.

Έτσι απλά, μέσα σε κάποιες ώρες μπορείς να δωρίσεις το πιο πολύτιμο αγαθό σε έναν άνθρωπο. Τη ζωή.

Μην το σκέφτεσαι άλλο. Μπες στη λίστα σήμερα.

Στο συγκεκριμένο θέμα δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Σήμερα υπάρχει (τουλάχιστον) ένα παιδί που σε χρειάζεται. Ονομάζεται Κωνσταντίνος Μπαρμπαγιάννης του Κωνσταντίνου και δεν γνωρίζω αν μέχρι σήμερα έχει βρεθεί συμβατός δότης. Μόνο αυτό χρειάζεται να πεις στο νοσοκομείο. Μπορείς να πας στο Ογκολογικό Νοσοκομείο Μαριάννα Βαρδινογιάννη ή σε οποιοδήποτε άλλο νοσοκομείο της Ελλάδας. Μπορείς να βρεις όλες τις πληροφορίες εδώ.  

Μπορείς να βρεις εδώ πού μπορείς να απευθυνθείς για να γίνεις δοτης μυελού των οστών.