Περί «σκυλίσιων» φιλιών…

Δευτέρα, 06 Μαϊος 2019, 13:Μάι
Περί «σκυλίσιων» φιλιών… Περί «σκυλίσιων» φιλιών… Adobe Stock

Η σχέση μου με τα φιλικά τετράποδα δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί στενή. Η σχέση μου με τους μικροοργανισμούς τους είναι σίγουρα καλύτερη, ως μικροβιολόγος. Γνωρίζοντας λοιπόν ότι η ποικιλία του μικροβιακού φορτίου στην στοματική κοιλότητα των σκύλων μοιάζει με την αντίστοιχη ανθρώπινη μόλις σε ποσοστό 16,4 % αναρωτιέμαι εάν τα μικροβιακά στελέχη, που φιλοξενούν οι σκύλοι, είναι επιβλαβή ή ωφέλιμα για την δική μας υγεία. 

Γιατί όμως τα σκυλιά γλείφουν;

Όταν το μικρό κουτάβι γεννηθεί, η πρώτη επικοινωνία με τη μητέρα του είναι το γλείψιμο. Με τον τρόπο αυτό η μάνα θα διεγείρει την αναπνοή και θα καθαρίσει το νεογέννητο. Αργότερα, το μικρό κουτάβι θα ανταποδώσει το γλείψιμο στη μητέρα στην προσπάθεια επικοινωνίας μαζί της. Το γλείψιμο λοιπόν στη ζωή των σκύλων δεν αποτελεί απλά μία συνήθεια αλλά είναι απαραίτητη πρακτική που εξυπηρετεί ποικιλία διαφορετικών λειτουργιών. Οι σκύλοι με αυτό τον τρόπο μπορούν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους, τη χαρά και την αγάπη τους, να καταπολεμήσουν το άγχος τους (παράγονται ενδορφίνες κατά τη διάρκεια), να εμφανίσουν υποταγή σε άλλους σκύλους, να επισημάνουν ότι κάτι τους ανήκει, να υποδείξουν ένα τραύμα ή μία πληγή, να αντιδράσουν σε μία αγαπημένη οσμή ή απλά και μόνο να χτενιστούν.

“Langue de chien, langue de médecin” («Η γλώσσα του σκύλου, η γλώσσα του γιατρού»)

Ο λαός στην Γαλλία αναφέρει τη γλώσσα του σκύλου ως τη γλώσσα του γιατρού. Η σοφή (;) ρήση όμως έχει βαθύτερες ρίζες και φτάνει περί τα 2000 χρόνια π.Χ. στην αρχαία Μεσοποταμία όπου το σίελο των σκύλων θεωρούταν θεραπευτικό καθώς είχε παρατηρηθεί ότι όταν σκυλιά έγλειφαν τις πληγές τους προωθούταν η επούλωση αυτών. Πράγματι, το σίελο περιέχει αντιμικροβιακούς παράγοντες όπως το θειοκυανικό και η λυσοζύμη. Επίσης, οι σιελογόνοι αδένες συγκεντρώνουν νιτρικά άλατα τα οποία θα μετατραπούν ταχέως σε νιτρώδη άλατα μέσω μικροοργανισμών που επιβιώνουν στην επιφάνεια της γλώσσας μας και αποτελούν φυσική μικροχλωρίδα. Το νιτρώδες σίελο όταν έρθει σε επαφή με το δέρμα, που συνιστά όξινο περιβάλλον, θα μετατραπεί σε μονοξείδιο του αζώτου, ένα ισχυρό αντιμικροβιακό που παράγεται από τα κύτταρα θηλαστικών ως απόκριση σε εισβάλλοντα μικροβιακά παθογόνα. Όλα τα παραπάνω, επιβεβαιώνονται επίσης από το γεγονός ότι οποιαδήποτε πληγή εμφανιστεί στη στοματική κοιλότητα επουλώνεται με αρκετά ταχύτερο ρυθμό συγκριτικά με το δέρμα.

Πότε όμως τα φιλιά απειλούν;

Υπολογίζεται ότι το 60 % του δυτικού πολιτισμού φιλοξενεί στο σπίτι κατοικίδιο ζώο. Η πλειοψηφία αφορά σκύλους, οι οποίοι συνιστούν αγαπημένη επιλογή για πάνω από 14 αιώνες. Αν και οι τετράποδοι φίλοι μας έχουν σχετιστεί σε δημοσιευμένες έρευνες με λιγότερα καρδιαγγειακά νοσήματα και ισορροπημένη ψυχική υγεία των ιδιοκτητών τους, συχνά αποτελούν τρόπο μετάδοσης ζωονοσογόνων λοιμώξεων. Οι ασθένειες αυτές μπορούν να μεταδοθούν μέσω μολυσμένου σίελου, αερομεταφερόμενων σταγονιδίων, μολυσμένων απεκκρίσεων ή από άμεση επαφή με το σκύλο.

Πρόσφατες έρευνες σχετικά με την σύσταση του σιέλου στους σκύλους αναφέρουν ότι εκτός από νερό και βλέννα, ανιχνεύονται ποικιλία αντιμικροβιακών ενζύμων, πρωτεΐνες όπως λυσοζύμη, ανοσοσφαιρίνες και αντιμικροβιακά πεπτίδια, ικανά να σπάσουν το περίβλημα των απειλητικών για την υγεία βακτηρίων. Ενδιαφέρον εμφανίζει ότι δεν βρέθηκαν ιστατίνες, γνωστά αντιμικροβιακά πεπτίδια στο ανθρώπινο σίελο, αλλά εντοπίστηκαν γονίδια αντίστοιχων πρωτεϊνών στο γονιδίωμα τους.

Οι σκύλοι εν αγνοία τους μπορούν να μεταφέρουν παθογόνους ιούς (rabies, norovirus) ή βακτήρια όπως τα ακόλουθα: Pasteurella, Salmonella, Brucella, Yersinia enterocolitica, Campylobacter, Capnocytophaga, Bordetella bronchiseptica, Coxiella burnetii, Leptospira, Staphylococcus intermedius και Staphylococcus aureus (ανθεκτικό στη μεθικιλλίνη). Η απειλή φυσικά είναι μεγαλύτερη για ανθρώπους που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου όπως παιδιά ή ανοσοκατασταλμένοι ασθενείς.

Τι προσέχουμε….

Για να αποφύγουμε τις δυσάρεστες επιπτώσεις των τρυφερών «σκυλίσιων» φιλιών ακολουθούν μερικές προτάσεις.

  • Συνεχής ενημέρωση των ιδιοκτήτων κατοικίδιων για τις ζωονοσογόνες λοιμώξεις, τα συμπτώματα και τους τρόπους μετάδοσης
  • Εμβολιασμός των ζώων
  • Καλό πλύσιμο χεριών σε κάθε απευθείας επαφή με τους σκύλους ή με τις απεκκρίσεις τους
  • Ιδιαίτερη προσοχή στην προετοιμασία του φαγητού των κατοικίδιων (πλύσιμο των λαχανικών και ψήσιμο του κρέατος ή των αυγών (η κατανάλωση ωμού κρέατος ευνοεί την ανάπτυξη των Campylobacter και Salmonella)
  • Γρήγορη αντιμετώπιση γαστρεντερικών διαταραχών του ζώου (πχ διάρροια)

Η τελευταία σκέψη μου…

Το γλυκό πρόσωπο των σκύλων είναι γεμάτο μικροοργανισμούς πράγματι, όπως και το δικό μας άλλωστε. Όχι μόνο δεν είναι όλοι τους παθογόνοι, αντιθέτως κάποιοι είναι και ωφέλιμοι. Ο σοβαρός κίνδυνος δεν είναι οι ίδιοι οι σκύλοι αλλά οι μη υπεύθυνοι ιδιοκτήτες τους ή οι αρμόδιες αρχές αν αυτές δεν ενημερώνουν επαρκώς τους πρώτους σε θέματα υγιεινής και ασφάλειας των τετράποδων φίλων μας.

Σας άρεσε; Μοιραστείτε το!

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(6 ψήφοι)

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: