Κοράλλια ώρα μηδέν. Ψάχνοντας το Νέμο…

Τρίτη, 16 Ιουλίου 2019
Κοράλλια ώρα μηδέν. Ψάχνοντας το Νέμο… Κοράλλια ώρα μηδέν. Ψάχνοντας το Νέμο…

Δεν έχω δει ποτέ από κοντά ένα κοραλλιογενή ύφαλο. Έχω δει όμως πολλές παιδικές ταινίες που αναφέρονται σε αυτόν τον πανέμορφο και πολύχρωμο κόσμο, μιας και κάτω από τη θάλασσα βρίσκεται –ίσως- το πιο πολύπλοκο και θαυμαστό οικοσύστημα του πλανήτη μας.

Τα κοράλλια είναι θαλάσσια ασπόνδυλα ζώα τα οποία ζουν συμβιωτικά με φωτοσυνθετικά μονοκύτταρα άλγη (φύκη). Συμβιωτική ονομάζεται μια σχέση στη Βιολογία όταν δύο οργανισμοί έχουν προσαρμοστεί ώστε να ζουν ως ομάδα, σε μια σχέση κοινής επ’ ωφελείας (όπως ο Νέμο και η ανεμο-νεμο-νη του). Στην ειδική περίπτωση των κοραλλιών, τα άλγη ζουν μέσα στους ιστούς του ίδιου του ζώου και μετατρέπουν την ηλιακή ακτινοβολία σε απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται τα κοράλλια ώστε να επιβιώνουν και να αναπτύσσονται.

Λεύκανση κοραλλιών και κλιματική αλλαγή

Η λεύκανση είναι μια αντίδραση των κοραλλιών σε εξωγενείς παράγοντες που προσομοιάζει με τον πυρετό στους ανθρώπους. Αν η θερμοκρασία στο νερό ανέβει έστω και λίγο, το ζώο αρχίζει να δυσφορεί και ως αποτέλεσμα αυτής της αντίδρασης στο στρες, ασπρίζει. Στην πραγματικότητα, με την αύξηση της θερμοκρασίας η φωτοσύνθεση των άλγεων παρεμποδίζεται, με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η συμβιωτική σχέση και στη συνέχεια τα άλγη να απομακρύνονται από τους ιστούς των κοραλλιών. Με αυτό τον τρόπο τα κοράλλια αποκτούν έναν λευκό, διαυγή ιστό, χάνοντας την κυριότερη πηγή θρεπτικών συστατικών με αποτέλεσμα να μην μπορούν να αναπτυχθούν και να αναπαραχθούν και τελικά να πεθαίνουν.

 κοράλλια 02

Ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος (ΜΚΥ) βρίσκεται στα παράλια της Αυστραλίας, καλύπτει μια έκταση μήκους 2.300 χλμ και αποτελεί το μεγαλύτερο ζωντανό οργανισμό της Γης. Το 2016 καταγράφηκε το τρίτο κατά σειρά (και πιο έντονο) επεισόδιο λεύκανσης μετά το 1998 και 2010, με τα 2/3 των κοραλλιών του ΜΚΥ να επηρεάζονται. Γιατί όμως βλέπουμε τόσο έντονο φαινόμενο στη θάλασσα και όχι στην ξηρά;

Όλα ξεκινούν από την αύξηση του παγκοσμίως παραγόμενου διοξειδίου του άνθρακα (CO2). Πιο συγκεκριμένα, μέσω οποιασδήποτε δραστηριότητας, από την αναπνοή μας μέχρι την καύση οποιασδήποτε πρώτης ύλης σε κάθε εργοστάσιο, προκύπτει παραγωγή CO2. To CO2 έχει τη δυνατότητα να δεσμεύει τη θερμότητα στην ατμόσφαιρα οπότε όσο μεγαλύτερη η παραγωγή CO2 λόγω ανθρωπογενών διεργασιών, τόσο περισσότερη θερμότητα συσσωρεύεται στον πλανήτη. Για καλή μας τύχη, περίπου το 93% της θερμότητας απορροφάται από τους ωκεανούς, διατηρώντας έτσι μια σχετικά σταθερή θερμοκρασία στην ξηρά. Το τίμημα ωστόσο για τα θαλάσσια οικοσυστήματα είναι τεράστιο, με τους κοραλλιογενείς υφάλους να αποτελούν ένα από τα πιο κραυγαλέα θύματα. Και φυσικά το φαινόμενο δεν εμφανίζεται μόνο στον ΜΚΥ αλλά και στη Χαβάη, τη Γαλλική Πολυνησία, τις Φιλιππίνες, τη Σρι Λάνκα, τις Σεϋχέλλες, την Τανζανία, τη Μεσόγειο και οπουδήποτε στον κόσμο υπάρχουν κοράλλια.

Άλλες αιτίες λεύκανσης των κοραλλιών

Τα κοράλλια μπορούν εκτός από την αύξηση της θερμοκρασίας να επηρεαστούν και από την ρύπανση των υδάτων, την υπερέκθεση σε ηλιακή ακτινοβολία ή την επαφή με τον αέρα σε περίπτωση άμπωτης. Ιδιαίτερα για την περιοχή της Χαβάης, έχει εντοπιστεί μια άλλη μεγάλη απειλή που εμπίπτει στην κατηγορία της ρύπανσης των υδάτων και ακούει στο όνομα «αντηλιακά». Πιο συγκεκριμένα, η βενζοφενόνη-3 (BP-3 ή oxybenzone), μια χημική ουσία που χρησιμοποιείται στα αντηλιακά ως UV φίλτρο, αλλά και σε άλλα προϊόντα όπως σαμπουάν, αντιγηραντικές κρέμες, μάσκαρα, σαπούνια και άλλα, έχει συνδεθεί με τη λεύκανση των κοραλλιών. Η Χαβάη είναι η 1η πολιτεία των ΗΠΑ που νομοθέτησε την απαγόρευση τέτοιων ουσιών που βρίσκονται σε είδη προσωπικής φροντίδας, με το νόμο να τίθεται σε εφαρμογή από τον Ιανουάριο του 2021. Ωστόσο, δεν έμειναν εκεί, αφού τοπικοί φορείς θέσπισαν την 1η Ιουνίου ως Παγκόσμια μέρα Κοραλλιών για πρώτη φορά φέτος, σε μια προσπάθεια να ενημερώσουν και να ευαισθητοποιήσουν το ευρύ κοινό για τον τεράστιο κίνδυνο της λεύκανσης των κοραλλιών.

Μπορεί αυτό το θαύμα της φύσης, να αφανιστεί μέσα στα επόμενα χρόνια; Οι θαλάσσιοι βιολόγοι και οι σχετικοί επιστήμονες φοβούνται ότι κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί και μάλιστα ενόσω ζούμε...

 

Τι μπορώ να κάνω ως συνειδητοποιημένος πολίτης;

  • Προσπαθώ να μειώσω το ενεργειακό μου αποτύπωμα μειώνοντας τις περιττές αγορές, τα σκουπίδια, τις μετακινήσεις μου με ενεργοβόρα μέσα κλπ
  • Επιλέγω αντηλιακά και προϊόντα προσωπικής φροντίδας χωρίς BP-3
  • Ευαισθητοποιούμαι/ Ενημερώνομαι/ Στρέφομαι σε εταιρείες που κάνουν προσπάθειες να ελαττώσουν το ανθρακικό τους αποτύπωμα (carbon footprint). Επιλέγω τις εταιρείες που έχουν την ειδική σήμανση
  • Συμμετέχω σε δράσεις και μεταφέρω το μήνυμα της ευαισθητοποίησης για το Νέμο και για όλα τα άλλα θαλάσσια πλάσματα που ζουν στους κοραλλιογενείς υφάλους
    Πηγές

    Hughes, Terry P., et al. "Global warming and recurrent mass bleaching of corals." Nature 543.7645 (2017): 373.

    Iglesias-Prieto, Roberto, et al. "Photosynthetic response to elevated temperature in the symbiotic dinoflagellate Symbiodinium microadriaticum in culture."Proceedings of the national Academy of Sciences 89.21 (1992): 10302-10305.

    Brown, Barbara E. "Coral bleaching: causes and consequences." Coral reefs 16.1 (1997): S129-S138.

    Hughes, Terry P., et al. "Global warming transforms coral reef assemblages." Nature 556.7702 (2018): 492.

    Heron, Scott F., et al. "Warming trends and bleaching stress of the world’s coral reefs 1985–2012." Scientific reports 6 (2016): 38402.

    Ainsworth, Tracy D., et al. "Climate change disables coral bleaching protection on the Great Barrier Reef." Science352.6283 (2016): 338-342.

    Stien, Didier, et al. "Metabolomics reveal that octocrylene accumulates in Pocillopora damicornis tissues as fatty acid conjugates and triggers coral cell mitochondrial dysfunction." Analytical chemistry 91.1 (2018): 990-995.

    Downs, Craig A., et al. "Toxicopathological effects of the sunscreen UV filter, oxybenzone (benzophenone-3), on coral planulae and cultured primary cells and its environmental contamination in Hawaii and the US Virgin Islands." Archives of environmental contamination and toxicology 70.2 (2016): 265-288.

Σας άρεσε; Μοιραστείτε το!

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(8 ψήφοι)

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: