Τι θεωρείται αστείο για εσένα (και τι όχι);

Παρασκευή, 27 Νοεμβρίου 2020, 01:11
www.pexels.com www.pexels.com

Πρόκειται για μια ερώτηση που δεν έχει σωστή ή λάθος απάντηση. Η ανατομία του εγκεφάλου, μας εξηγεί πλέον αρκετά για την βιολογία του χιούμορ, ενώ ο συνδυασμός της με τη νευροψυχολογία, απαντάει στο τι πραγματικά μετράει στην παραπάνω ερώτηση.

Στο πρώτο μέρος θα βρεις την ιστορική αναδρομή του χιούμορ, τους λόγους για τους οποίους είναι ωφέλιμο και πότε, καθώς και την σημασία του κατά την εξέλιξη του ανθρώπου. Εδώ θα δούμε: Γιατί το χιούμορ είναι υποκειμενικό; Επιδρά διαφορετικά στον εγκέφαλο των αντρών και των γυναικών; Και αν δεν έχουμε χιούμορ; 

Δεν γελάμε όλοι με τα ίδια αστεία (και αυτό είναι οκ!)

Αρχικά χιούμορ και γέλιο δεν ταυτίζονται. Το χιούμορ είναι αποτέλεσμα μιας σύνθετης γνωσιακής διαδικασίας του εγκεφάλου, η οποία πολλές φορές προκαλεί γέλιο, αλλά όχι πάντα. Και το αντίστροφο: δεν γελάμε μόνο όταν ακούμε/βλέπουμε κάτι που μας φαίνεται αστείο. 

Επίσης, υπάρχει μια ποικιλία παραγόντων που θα καθορίσουν αν θα γελάσουμε ως απόκριση στο χιούμορ: το πώς θα ειπωθεί, από ποιον, υπό ποιες συνθήκες, αποτελούν μόνο λίγες από τις κοινωνικές παραμέτρους. Αν προσθέσουμε σε αυτό και το γενετικό υπόβαθρο που καθορίζει την νευροβιολογία μας και άρα την ενστικτώδη απόκρισή μας στο χιούμορ, δεν είναι να απορεί κανείς γιατί ένα ανέκδοτό μας μπορεί να μη φανεί σε όλη τη παρέα πάντα τόσο… επιτυχημένο. 

Και τι συμβαίνει με όσους δεν μπορούν να κάνουν χιούμορ;

Τα νέα είναι καλά! Η ικανότητα να δημιουργείς χιουμοριστικά σχόλια δεν ταυτίζεται επ' ουδενί με την ικανότητά σου να το απολαμβάνεις. Μάλιστα, σύμφωνα με τους ερευνητές, μεγαλύτερη σημασία έχει για την ψυχική σου υγεία το πώς αξιοποιείς το χιούμορ στη ζωή σου, παρά το αν εσύ ο ίδιος καταφέρνεις να το δημιουργείς. Για παράδειγμα, αν κάποιος έχει την δεξιότητα να κάνει πρωτότυπα σχόλια που προκαλούν γέλιο, ή εφευρίσκει πραγματικά αστεία ανέκδοτα, δε σημαίνει απαραίτητα ότι χρησιμοποιεί το χιούμορ στην ζωή του κατά την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων.

Η βιολογία του χιούμορ

Από μελέτες μαγνητικής τομογραφίας (fMRI), φαίνεται ότι:

  • Το χιούμορ ενεργοποιεί το κέντρο επεξεργασίας των λογικών διεργασιών (ανάλυση εννοιών) και λεκτικών διαδικασιών (γλώσσα) του αριστερού ημισφαιρίου.
  • Το χιούμορ ως περίπλοκη γνωστική διαδικασία ενεργοποιεί τον προμετωπιαίο φλοιό.
  • Η αίσθηση «ανταμοιβής» που επέρχεται από την αποδοχή του χιούμορ μας από τους άλλους, διαμεσολαβείται από την έκκριση ντοπαμίνης και τους αντίστοιχους νευρώνες του μεταιχμιακού συστήματος του εγκεφάλου.

Οι γυναίκες γελάνε περισσότερο!

Έχει παρατηρηθεί ότι οι γυναίκες γελάνε πολύ παραπάνω στις παρέες μεταξύ τους, από ότι οι άντρες. Επίσης, φαίνεται ότι υπάρχει διαφορά στις εγκεφαλικές περιοχές που ενεργοποιούνται ως απόκριση στο χιούμορ, με τις γυναίκες να εμφανίζουν εντονότερη ενεργοποίηση του αριστερού ημισφαιρίου από τους άντρες. Πιο συγκεκριμένα, στις γυναίκες φαίνεται ότι γίνεται μεγαλύτερη επεξεργασία στο τμήμα του αριστερού ημισφαιρίου που αναλύει την ομιλία και τον λόγο, καθώς και στο εγκεφαλικό τμήμα που εμπλέκεται στην ανταμοιβή. Μια εξήγηση για το τελευταίο είναι ότι οι γυναίκες δεν έχουν εξ αρχής πολύ υψηλές προσδοκίες από την ευχαρίστηση την οποία το χιούμορ θα τους προσφέρει. Έτσι, όταν έρθουν σε επαφή με το χιουμοριστικό ερέθισμα που θα προκαλέσει το γέλιο τους, επέρχεται πολύ έντονη ενεργοποίηση της εγκεφαλικής περιοχής «ανταμοιβής». 

Έτσι, αν δείτε ότι οι γυναίκες της παρέας σας γελάνε περισσότερο… Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι διασκεδάζουν πολύ παραπάνω από τους άντρες, αλλά ότι ίσως οι προσδοκίες τους ήταν πιο χαμηλές, οπότε βρίσκονται σε θέση «έκπληξης»!

Αντί επιλόγου, μια πρόκληση

Το χιούμορ πρόκειται για ένα μηχανισμό μάλλον αρκετά περίπλοκο, με πολλά οφέλη όμως σε επίπεδο κοινωνικών σχέσεων και ατομικής ευτυχίας. Οπότε, σου προτείνουμε την εξής δοκιμασία για την επόμενη φορά που θα έρθεις αντιμέτωπος με ένα πρόβλημα: δώσε του για λίγο μια χιουμοριστική περιγραφή. 

Warning: Αυτό δεν έχει στόχο την γελιοποίηση του προβλήματος, ούτε την αποφυγή του, αλλά μόνο να σε χαλαρώσει και να σε βοηθήσει να το λύσεις. Καλή τύχη!

Σας άρεσε; Μοιραστείτε το!

    Πηγές
    • Azim, E., Mobbs, D., Jo, B., Menon, V., and Reiss, A.L. (2005). Sex differences in brain activation elicited by humor. Proceedings of the National Academy of Sciences 102, 16496–16501.
    • Cann, A., and Collette, C. (2014). Sense of Humor, Stable Affect, and Psychological Well-Being. Eur. J. Psychol. 10, 464–479.
    • Edwards, K.R. Humor Creation Ability and Mental Health: Are Funny People more Psychologically Healthy? 17.
    • Polimeni, J., and Reiss, J.P. (2006). The First Joke: Exploring the Evolutionary Origins of Humor. Evol Psychol 4, 147470490600400.

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(5 ψήφοι)

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: