Γιατί φέτος να βάλεις αντηλιακό, αντί για λάδι μαυρίσματος;

Παρασκευή, 21 Ιουνίου 2019
Γιατί φέτος να βάλεις αντηλιακό,  αντί για λάδι μαυρίσματος; Γιατί φέτος να βάλεις αντηλιακό, αντί για λάδι μαυρίσματος;

Το 1923 λέγεται ότι η Coco Chanel από το λάθος της να εκτεθεί παραπάνω στον ήλιο, στη διάρκεια μίας κρουαζιέρας της, λάνσαρε μία νέα μόδα, την ηλιοθεραπεία. Από το κατάλευκο και αψεγάδιαστο δέρμα που πάσχιζε να αποκτήσει η ελίτ, πλέον κάνει τα πάντα για να αποκτήσει ηλιοκαμένο δέρμα. Όπως είναι φυσικό η έκθεση στον ήλιο προκαλούσε σοβαρά εγκαύματα και διάφορες εταιρείες καλλυντικών είδαν την ευκαιρία…. να προστατεύσουν το δέρμα των ανθρώπων. Έτσι το 1928 συστήνεται στο κοινό που διψάει για ήλιο η πρώτη αντηλιακή κρέμα, Sunburn Cream, που περιέχει τα πρωτόγνωρα τότε φίλτρα υπεριώδους ακτινοβολίας, σαλικυλικό βενζύλιο και κινναμικό βενζύλιο. Η μόδα της ηλιοθεραπείας βέβαια θα έχανε την αίγλη και την αθωότητά της λίγα χρόνια μετά, όπου από το απλό κοκκίνισμα που προκαλούσε και αντιμετωπιζόταν με ενυδατικές λοσιόν, ήρθε στην επιφάνεια ένας μεγαλύτερος κίνδυνος, ο καρκίνος του δέρματος.

Το 1985 η Αμερικάνικη Ακαδημία Δερματολογίας (ΑΑD) ενημερώνει τους λάτρεις του ήλιου ότι η συνήθεια που αγαπούν συνδέεται με την εμφάνιση κακοήθους μελανώματος, και μάλιστα από το 1950 μέχρι το 1985 τα περιστατικά αυξήθηκαν κατά 500 %! Ο Αμερικανικός Οργανισμός Φαρμάκων τότε προτείνει την χρήση αντηλιακών με δείκτη προστασίας SPF για την πρόληψη από τον καρκίνο.

Αντηλιακά 01repository.duke.edu/dc/adaccess/BH1705

 

Τι ακριβώς είναι ο SPF;

…και γιατί όσο πιο μεγάλος είναι τόσο πιο ακριβό είναι ένα αντηλιακό; Ο SPF (από τα αρχικά Sun Protection Factor) δείχνει το κλάσμα της υπεριώδους ακτινοβολίας UVB (290-320nm) που φτάνει στο δέρμα μας και μπορεί να μας προκαλέσει εγκαύματα. Δηλαδή SPF 30 σημαίνει ότι το 1/30 της ακτινοβολίας UVB στην οποία εκτιθέμεθα φτάνει στο δέρμα μας με τη χρήση του αντηλιακού. Επομένως, με λίγα μαθηματικά δημοτικού που ξεσκόνισα, σημαίνει ότι όσο πιο μεγάλος είναι ο SPF τόσο μικρότερο είναι το ποσοστό επιβλαβούς ακτινοβολίας που φτάνει στο δέρμα μας. Αυτό, πρακτικά σημαίνει ότι αν χρειάζεται 20 λεπτά για να προκληθεί έγκαυμα από τον ήλιο χωρίς προστασία από αντηλιακό, χρησιμοποιώντας αντηλιακό με SPF 30, θα χρειαστεί 30 φορές περισσότερο χρόνο για να δημιουργηθεί το ίδιο έγκαυμα. Τα αντηλιακά μας προστατεύουν και από την UVA ακτινοβολία (320-400nm), παρόλο που ο SPF δεν αναφέρεται σε αυτή. Αυτό συμβαίνει γιατί, μέχρι πρόσφατα μόνο η UVΒ ακτινοβολία θεωρούταν υπεύθυνη για τα εγκαύματα και την εμφάνιση μελανωμάτων, ενώ η UVA θεωρούταν υπεύθυνη μόνο για την φωτογήρανση. Αργότερα, μόλις το 2011, αφού επιβεβαιώθηκε ότι και οι δύο ακτινοβολίες ευθύνονται για την εμφάνιση καρκίνου του δέρματος, όλα τα αντηλιακά έπρεπε να παρέχουν προστασία και από τις δύο ακτινοβολίες.

Οι ειδικοί μας προτείνουν να χρησιμοποιούμε καθημερινά αντηλιακό με SPF 15 και SPF 30 όταν χρειάζεται να εκτεθούμε για πολλές ώρες στον ήλιο και να το ανανεώνουμε κάθε δύο ώρες.

Πώς να επιλέξω το αντηλιακό μου με βάση τον SPF; Πώς να το εφαρμόζω για να με προστατεύει;

Μιλώντας για αριθμούς, ας λύσουμε μία παρανόηση… Ένα αντηλιακό με SPF 30 δεν παρέχει διπλάσια προστασία από ένα αντηλιακό με SPF 15. Οι μελέτες δείχνουν ότι τα αντηλιακά με SPF 15 προστατεύουν περίπου από το 94% της UVΒ ακτινοβολίας, ενώ ο SPF 30 προστατεύει περίπου από το 97% και ο SPF 50 από το 98%. Οι ειδικοί μας προτείνουν να χρησιμοποιούμε καθημερινά αντηλιακό με SPF 15 και SPF 30 όταν χρειάζεται να εκτεθούμε για πολλές ώρες στον ήλιο και να το ανανεώνουμε κάθε δύο ώρες. Επίσης, καλό είναι να το εφαρμόζουμε μισή ώρα πριν βγούμε στον ήλιο, για να προλάβει το δέρμα να το απορροφήσει και να μην «φύγει» με τον ιδρώτα.

Τι περιέχουν τα αντηλιακά και πώς μπλοκάρουν τις υπεριώδεις ακτίνες;

Τα ενεργά συστατικά που ευθύνονται για την προστασία από τον ήλιο ανήκουν σε 3 κατηγορίες:

  1. Οργανικές χημικές ενώσεις που απορροφούν την υπεριώδη ακτινοβολία.
  2. Ανόργανα σωματίδια που αντανακλούν, διαχέουν και απορροφούν την υπεριώδη ακτινοβολία.
  3. Οργανικά σωματίδια που απορροφούν την υπεριώδη ακτινοβολία και περιέχουν χρωμοφόρα μόρια που ανακλούν και διασκορπίζουν το φως, όπως τα ανόργανα σωματίδια.

Τα κύρια δραστικά συστατικά στα αντηλιακά είναι συνήθως αρωματικές ενώσεις (δηλαδή ενώσεις με δακτυλίους άνθρακα) συζευγμένα με ομάδες καρβονυλίου (μία ομάδα μορίων που περιλαμβάνει οξυγόνο). Αυτή η δομή επιτρέπει στο μόριο να απορροφά τις υπεριώδεις ακτίνες υψηλής ενέργειας και να απελευθερώνει ακτίνες χαμηλότερης ενέργειας, εμποδίζοντας έτσι τις υπεριώδεις ακτίνες από το να εισχωρήσουν στο δέρμα. Οι ακτίνες υψηλής ενέργειας, όπως η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), έχουν μικρότερο μήκος κύματος. Αυτό τους δίνει την δυνατότητα να αλληλεπιδρούν με τα ανθρώπινα κύτταρα και να φτάνουν ακόμα και στο DNA μας, προκαλώντας μεταλλάξεις και στη συνέχεια καρκίνο του δέρματος. Επίσης, η υπεριώδης ακτινοβολία καταστρέφει το κολλαγόνο και την βιταμίνη Α στο δέρμα, προκαλώντας πρόωρη γήρανση.

Γιατί τα αντηλιακά έχουν ημερομηνία λήξης;

Ακόμη και τα αντηλιακά δεν ξεφεύγουν από την υπεριώδη ακτινοβολία και παθαίνουν φωτοαποικοδόμηση. Οι περισσότερες οργανικές ενώσεις που περιέχουν υποβαθμίζουν τη δράση τους μετά από κάποιον καιρό και κάνουν τα αντηλιακά μη αποτελεσματικά. Αυτό συμβαίνει καθώς, η υπεριώδης ακτινοβολία που απορροφούν οι οργανικές ενώσεις μπορούν να προκαλέσουν ισομερίωση, μία διαδικασία στην οποία αλλάζει η δομή των χημικών μορίων και από την αρχική δομή μεγάλης απορροφητικότητας μετατρέπονται σε δεύτερη δομή χαμηλότερης δραστικότητας. Τα περισσότερα από τα συστατικά δεν υφίστανται σημαντικές χημικές μεταβολές και διατηρούν την ισχύ απορρόφησης υπεριώδους ακτινοβολίας. Είναι αλήθεια ότι η ημερομηνία λήξης που αναγράφεται στα περισσότερα αντηλιακά είναι διάρκεια 1 έτους, παρόλα αυτά ο Αμερικανικός Οργανισμός Φαρμάκων (FDA) έχει προτείνει ότι τα αντηλιακά διατηρούν την δράση τους για τουλάχιστον τρία χρόνια, όταν φυλάσσονται σε σκιερό μέρος, χωρίς υγρασία.

Κάτι τελευταίο και φεύγω…

Το 1992 στην Αυστραλία, επιλέχθηκαν 1.621 άτομα για μία έρευνα που διήρκησε 10 χρόνια. Έτσι, χωρίστηκαν σε ομάδες που είτε χρησιμοποιούσαν καθημερινά αντηλιακό είτε σε περιορισμένο βαθμό. Το 2006 τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η ομάδα που χρησιμοποιούσε αντηλιακό καθημερινά εμφάνισε 50% μείωση στην εμφάνιση μελανώματος. Αυτή ήταν και η πρώτη φορά που αποδείχθηκε ότι η καθημερινή χρήση αντηλιακών είναι ο σύμμαχός μας κατά του καρκίνου του δέρματος. Ας το έχουμε στο μυαλό μας την επόμενη φορά στην παραλία, που αντί για αντηλιακό θα πιάσουμε το λάδι μαυρίσματος, το οποίο δεν μας προσφέρει καμία προστασία από την UV ακτινοβολία…

    Πηγές
    • R. Jansen, U. Osterwalder, S. Q. Wang, M. Burnett, H. W. Lim. (2013) Photoprotection, Part II. Sunscreen: Development, efficacy, and controversies, J AM ACAD DERMATOL.
    • Kockler Jutta (2014) Sunscreens: Photostability, formulation and skin penetration. PhD thesis, James Cook University
    • Λένα Ιωαννίδου «Η ιστορία της ηλιοθεραπείας και τα αντηλιακά που… έγραψαν ιστορία» skingurus.gr, 2015
    • AAD (American Academy of Dermatology), 2014, Sunscreen FAQs
    • Torma, H; Berne, B; Vahlquist, A (1988). "UV irradiation and topical vitamin A modulate retinol esterification in hairless mouse epidermis".Acta Derm. Venereol.
    • A C. Green , G M. Williams , V Logan , G M. Strutton (2011) Reduced Melanoma After Regular Sunscreen Use: Randomized Trial Follow-Up, Journal of Clinical Oncology
    • C Antoniou, MG Kosmadaki, AJ Stratigos, AD Katsambas (2008) Sunscreens – what's important to know, Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology
    • D R Sambandan, D Ratner, (2011) Sunscreens: An overview and update, Journal of the American Academy of Dermatology

Σας άρεσε; Μοιραστείτε το!

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(9 ψήφοι)

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: