Ο μαγικός κόσμος των «δασών της βροχής»

Παρασκευή, 13 Νοεμβρίου 2020, 10:11
www.pexels.com www.pexels.com

Καμιά φορά αναρωτιέμαι, πόσο λίγο αντιλαμβανόμαστε το φυσικό μας περιβάλλον εγκλωβισμένοι μέσα στις μεγαλουπόλεις μας. Πόσα λίγα ξέρουμε για τη φύση, για τη γη που μας φιλοξενεί; 

Θέλησα να ξεκινήσω αυτό το ταξίδι αναζήτησης, με τα μέρη της Γης που παρουσιάζουν ιδιαίτερη οικολογική σημασία αλλά απειλούνται άμεσα με καταστροφή. Πολύ γρήγορα έφτασα στα δάση της βροχής ή αλλιώς rainforests, που είναι από τα πλουσιότερα και πιο συναρπαστικά μέρη στο κόσμο. Είναι το σπίτι γιγαντιαίων δέντρων, πολύχρωμων πτηνών και τεράστιου αριθμού διαφορετικών θηλαστικών. Το σημαντικότερο είναι πως, αν και καλύπτουν μόνο το 6% της επιφάνειας της γης, σε αυτά συναντάται το 80% της βιοποικιλότητας που έχει καταγραφεί ποτέ. Τι είναι όμως τα δάση της βροχής;

Λίγη γεωγραφία

Οι περισσότεροι γνωρίζουμε τα δάση της βροχής με την εναλλακτική τους ονομασία, δηλαδή ως «ζούγκλες». Τα δάση στο σύνολό τους καλύπτουν περίπου το 1/3 της Γης και διακρίνονται σε τρεις γενικές κατηγορίες: τα τροπικά, τα εύκρατα και τα βόρεια δάση (Τάιγκα), ανάλογα με την κλιματική ζώνη, στην οποία βρίσκονται. Φυσικά, υπάρχουν και πολλές υποκατηγορίες των δασών αυτών, οι οποίες αντανακλούν τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του κάθε δάσους, όπως, για παράδειγμα, τα είδη των δέντρων που κυριαρχούν σε αυτά. Στην χώρα μας, υπάρχουν εύκρατα δάση, στα οποία συνήθως δεσπόζουν πλατύφυλλα φυλλοβόλα δέντρα. Τα «δάση της βροχής» λοιπόν, βρίσκονται λίγο πιο μακριά, συνήθως στην τροπική ζώνη βόρεια και νότια του Ισημερινού, μεταξύ του Τροπικού του Καρκίνου και του Τροπικού του Αιγόκερω. Υπάρχουν και κάποια δάση της βροχής, τα οποία εντοπίζονται στην εύκρατη ζώνη, τα χαρακτηριστικά τους, ωστόσο, είναι όμοια με αυτά των τροπικών περιοχών. Στα εντυπωσιακά αυτά μέρη, περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων, το τροπικό δάσος του Κογκό (Αφρική), το εύκρατο δάσος της Βαλδίβια (Νότια Αμερική), το Daintree (Αυστραλία), το δάσος της νοτιοανατολικής Ασίας, το Tongass (Βόρεια Αμερική), το Kinabalu (Μαλαισία), τα Santa Elena και Monteverde (Κόστα Ρίκα), το Sinharaja (Σρι Λάνκα), το μεγάλο εύκρατο δάσος του Ειρηνικού (Βόρεια Αμερική), το Sundarbans (Ινδία & Μπαγκλαντές), το Papua (Πάπουα Νέα Γουινέα), τα Sapo και Bosawas (Αφρική) και φυσικά στην Ευρώπη συναντούμε το εθνικό πάρκο Perućica (Βοσνία-Ερζεγοβίνη). Αν και η παραπάνω λίστα δεν έχει τέλος, το πιο γνωστό τροπικό δάσος είναι αυτό που εκτείνεται στις όχθες του Αμαζονίου στη νότια Αμερική με έκταση, η οποία καλύπτει τα 5.000.000 km2 . Το μεγαλύτερο μέρος του (περίπου το 60 %) βρίσκεται στην Βραζιλία, αλλά το δάσος του Αμαζονίου καλύπτει και άλλες χώρες της Νότιας Αμερικής.

Rainforests 03

Γιατί «δάση της βροχής»;

Στα ιδιόμορφα αυτά οικοσυστήματα επικρατούν μόνιμα συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας (περίπου 20-25 οC) και υγρασίας που οφείλεται στις συνεχείς βροχοπτώσεις, οι οποίες αφήνουν πίσω τους περίπου 200 εκατοστά νερού ανά έτος. Η απουσία εποχικής διακύμανσης, λόγω των μη μεταβαλλόμενων συνθηκών του περιβάλλοντος, ευνοούν τη δημιουργία πυκνής βλάστησης, με τα αειθαλή δέντρα ύψους έως 50 μέτρων να κλείνουν στην κορυφή τους, σχηματίζοντας φυλλώδεις θόλους, οι οποίοι απομονώνουν τα μοναδικά αυτά δάση από τον έξω κόσμο. Η εναλλαγή των εποχών δεν έχει νόημα μέσα στα δάση της βροχής, όπου όλα είναι σταθερά και αμετάβλητα, σε αντίθεση με τα άλλα μέρη του πλανήτη. Χαρακτηρίζονται συχνά ως «τα μεγαλύτερα φαρμακεία του κόσμου» επειδή από εκεί προέρχονται τα περισσότερα φαρμακευτικά φυτά, τα οποία γνωρίζουμε. Η ποικιλία της ζωής σε όλες της μορφές, τα επίπεδα και τους συνδυασμούς καθιστούν τα δάση της βροχής επίγειους οικολογικούς παραδείσους. Μόνο το τροπικό δάσος του Αμαζονίου υπολογίζεται πως καλύπτεται από 390 δισεκατομμύρια μεμονωμένα δέντρα (τα οποία χωρίζονται σε 16.000 είδη!) και δεκάδες χιλιάδες είδη φυτών. Στο ζωικό βασίλειο του Αμαζονίου, υπάρχουν περίπου 2.5 εκατομμύρια έντομα, 2.000 θηλαστικά και πτηνά, πάνω από 3.000 είδη ψαριών, πάνω από 450 είδη ερπετών και φυσικά κάποια από τα πιο σπάνια είδη επιθετικών ζώων όπως τα τζάγκουαρ, κούγκαρ, ανακόντα και πιράνχας.

Γιατί είναι τόσο σημαντικά;

Εκτός από την ομορφιά, η οποία συνοδεύει την πλούσια βιοποικιλότητα, τα δάση της βροχής εκτελούν έναν πολύ πρακτικό ρόλο στην διατήρηση της υγείας του πλανήτη μας. Αρχικά, μας εξασφαλίζουν ένα μεγάλο ποσοστό εκμεταλλεύσιμων βιολογικών πόρων όπως τροφή, φαρμακευτικές ουσίες, οικοδομικά υλικά, καύσιμα ή βιομηχανικές πρώτες ύλες. Όμως, εκτός από την «ποικιλία αγαθών» που προσφέρουν, βοηθούν στην επιβίωση του πλανήτη μας με τρόπους που δεν τους συνειδητοποιούμε πάντα άμεσα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η συμβολή τους στον έλεγχο των συνεπειών, τις οποίες επιφέρει η κλιματική αλλαγή, καθώς απορροφούν ένα πολύ μεγάλο μέρος του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) της ατμόσφαιρας. Ενδεικτικά, τα μεγάλα δάση της βροχής συνδράμουν άμεσα στον καθαρισμό του αέρα και του νερού, στην αποδόμηση αποβλήτων, στη μερική σταθεροποίηση του κλίματος, στην ανακύκλωση θρεπτικών συστατικών, στη δημιουργία εδάφους και αύξηση της γονιμότητάς του και στην προστασία από πλημμύρες και ξηρασία.

Rainforests 02

Την προσοχή σας! Σήμερα, τα δάση της βροχής έχουν ανάγκη τη βοήθειά μας. Όπως συμβαίνει συχνά, αντιμετωπίζουν πληθώρα απειλών, οι οποίες προέρχονται κυρίως από τακτικές μη βιώσιμης οικονομικής εκμετάλλευσης. Σύμφωνα με τη WWF, το 20% του Αμαζονίου έχει ήδη καταστραφεί τα τελευταία χρόνια και, αν η τάση αυτή δε σταματήσει άμεσα, η καταστροφή -προερχόμενη κυρίως από υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων και αποψίλωση για τη δημιουργία βοσκοτόπων βοοειδών ή καλλιέργειας σόγιας- θα είναι μη αναστρέψιμη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Σας άρεσε; Μοιραστείτε το!

    Πηγές

    https://www.conserve-energy-future.com/biggest-popular-rainforests-world.php

    https://wwf.panda.org/

    https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/rain-forest/

    https://earthobservatory.nasa.gov/biome/biorainforest.php

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(7 ψήφοι)

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: