Σύμμαχος ή εχθρός τελικά ο κορωνοϊός για το περιβάλλον;

Δευτέρα, 26 Οκτωβρίου 2020, 11:10
Σύμμαχος ή εχθρός τελικά ο κορωνοϊός για το περιβάλλον; Σύμμαχος ή εχθρός τελικά ο κορωνοϊός για το περιβάλλον;

Στην αρχή της πανδημίας υπήρξε η δημοφιλής αντίληψη ότι η νόσος COVID-19 ήταν «καλή συγκυρία για το περιβάλλον» και ότι η φύση ανακάμπτει ενώ η ανθρωπότητα μένει μέσα στο σπίτι. Πρώτη χρονικά ήταν η Κίνα και μετέπειτα αρκετές χώρες της Ευρώπης αλλά και της Αμερικής, οι οποίες εφάρμοσαν ισχυρά μέτρα κοινωνικής απόστασης, τα οποία επηρέασαν τις κύριες οικονομικές δραστηριότητες των χωρών αυτών.

Αποτέλεσμα, οι εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας και οι βιομηχανίες να μειώσουν την παραγωγή τους ενώ, ταυτόχρονα, υπήρξε μειωμένη χρήση επιβατικών οχημάτων αλλά και μεγάλη μείωση στον τομέα των αερομεταφορών. 

Οι συγκεκριμένες καταστάσεις οδήγησαν σε δραματική μείωση των συγκεντρώσεων εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου και, κυρίως, του διοξειδίου του άνθρακα και του διοξειδίου του αζώτου. Η ποιότητα του αέρα βελτιώθηκε σε αρκετά μεγάλο βαθμό σε αρκετές περιοχές του πλανήτη, με πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτά της Κίνας, της βόρειας Ιταλίας, Γαλλίας και Γερμανίας. Επιπλέον, λόγω της μειωμένης κυκλοφορίας στους δρόμους αλλά και των αερομεταφορών, υπήρξαν αξιόλογες μειώσεις και στα επίπεδα της ηχορύπανσης.

Προσωρινές οι επιπτώσεις στους αέριους ρύπους

Αυτές οι συνθήκες άρχισαν να μας κάνουν να αναθαρρούμε και να βλέπουμε ένα κέρδος μέσα από τα τόσα αρνητικά, τα οποία έχει φέρει η καινούργια πραγματικότητα που βιώνουμε. Δυστυχώς, όμως, φαίνεται πως η πανδημία όχι μόνο δε λειτουργεί σα σύμμαχος του περιβάλλοντος αλλά πιθανό να το επιβαρύνει σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό. Στις αρχές Απριλίου, οι καθημερινές παγκόσμιες εκπομπές άνθρακα μειώθηκαν κατά 17% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, από τις 11 Ιουνίου, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι είναι μόλις 5% χαμηλότερα από ότι στο ίδιο διάστημα το 2019, παρόλο που η κανονική δραστηριότητα δεν έχει ξεκινήσει ακόμη πλήρως.

Το παράδειγμα της Κίνας, η οποία ήταν η πρώτη χώρα που «έκλεισε» όταν εμφανίστηκε ο ιός και ήταν από τις πρώτες που ξεκίνησε να «ανοίγει» ξανά, αποτελεί μια προεπισκόπηση του τι θα μπορούσε να συμβεί και σε άλλες χώρες. Η βελτίωση στην ποιότητα του αέρα, η οποία παρατηρήθηκε σε μεγάλο βαθμό τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, έχει πλέον εξαφανιστεί. Καθώς τα εργοστάσια πιέστηκαν για να αντισταθμίσουν το χαμένο χρόνο, η ρύπανση επέστρεψε στις αρχές Μαΐου στα επίπεδα προ-κορωνοϊού. 

Διόγκωση της ρύπανσης των ωκεανών

Το μεγαλύτερο, όμως, πρόβλημα, το οποίο έχει αρχίσει να εμφανίζεται, είναι η απόθεση του τεράστιου όγκου των ιατρικών αποβλήτων, τα οποία δημιουργούνται καθημερινά. Πολλά από αυτά, όπως οι μάσκες και τα γάντια, τα οποία αποτελούν πλαστικά μίας χρήσης, δεν είναι λίγες οι φορές, κατά τις οποίες καταλήγουν στον υδροφόρο ορίζοντα, λόγω μη σωστής απόθεσης. Το γεγονός αυτό αρχίζει να διογκώνει το ήδη τεράστιο πρόβλημα ρύπανσης των θαλασσών και των ωκεανών με επιπλέον ποσότητες πλαστικών, τα οποία αποτελούν απειλή για τη θαλάσσια (και όχι μόνο) ζωή.

Η παραγωγή εξοπλισμού ατομικής προστασίας έχει εκτοξευθεί στη διάρκεια της πανδημίας. Μία πρόσφατη μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Environmental Science and Technology, εκτιμά ότι περίπου 130 δισεκατομμύρια μάσκες και 65 δισεκατομμύρια γάντια χρησιμοποιούνται κάθε μήνα σε όλο τον κόσμο. Παρόλο που είναι απαραίτητα για την εξασφάλιση της προσωπικής ασφάλειας, είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε τον κίνδυνο, ο οποίος ελλοχεύει για τους ωκεανούς και τη θαλάσσια ζωή.

Η αύξηση των αποβλήτων έγινε γρήγορα μια νέα απειλή για τους ωκεανούς του κόσμου και δεν είναι λίγοι  αυτοί, οι οποίοι αναφέρονται σε ένα καινούργιο είδος μόλυνσης των ωκεανών, το οποίο προκαλείται από τα «απόβλητα του κορωνοϊού». Σύμφωνα με την U.S. National Oceanic and Atmospheric Administration, περίπου 8 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι πλαστικού εισέρχονται στους ωκεανούς μας κάθε χρόνο. Εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες τάσεις, προειδοποίησε με μια πρόσφατη μελέτη, θα μπορούσε να υπάρχει περισσότερο πλαστικό από ψάρια, κατά βάρος, στον ωκεανό έως το 2050.

Ανακύκλωση STOP

Ένας ακόμη τομέας, ο οποίος έχει επηρεαστεί λόγω της κατάστασης της πανδημίας είναι αυτός της ανακύκλωσης. Είναι κάτι που αρκετοί ίσως δε γνωρίζουν αλλά αρκετές χώρες έχουν αναστείλει τα προγράμματα ανακύκλωσης απορριμμάτων, διότι υπάρχει ο φόβος εξάπλωσης του ιού στα κέντρα ανακύκλωσης. Επίσης, οι βιομηχανίες παραγωγής πλαστικών, εκμεταλλευόμενοι την κατάσταση, πιέζουν να καταργηθούν οι περιορισμοί πλαστικών μίας χρήσης. Ισχυρίζονται ότι τα επαναχρησιμοποιούμενα πλαστικά αποτελούν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, αφού αυτός αυξάνεται λόγω της έκθεσης από άτομο σε άτομο. Αυτό, όμως, έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του όγκου των πλαστικών, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο το περιβάλλον.

Τέλος, σε ιδιαίτερα πληγείσες περιοχές έχει περιοριστεί και η διαχείριση των αποβλήτων. Στην Ιταλία, για παράδειγμα, η κυβέρνηση απαγόρευσε στους κατοίκους, οι οποίοι έχουν μολυνθεί από τον ιό, να ταξινομούν τα απόβλητα τους. Η Κίνα, από τη μεριά της, έχει ζητήσει από τα εργοστάσια επεξεργασίας λυμάτων να ενισχύσουν τις απολυμάνσεις τους (κυρίως μέσω της αυξημένης χρήσης χλωρίου) ώστε να αποτρέψουν τη διάδοση του νέου κορωνοϊού μέσω των λυμάτων. Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία για την επιβίωση του ιού στο πόσιμο νερό ή στα λύματα. Αντίθετα, η περίσσεια χλωρίου στο νερό θα μπορούσε να προκαλέσει επιβλαβείς επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων.

Κλείνοντας…

Αν και, αρχικά, η πανδημία φαινόταν να στέκεται σύμμαχος στο περιβάλλον, με κύριο παράδειγμα τη μείωση των αέριων ρύπων του θερμοκηπίου, η κατάσταση αυτή δείχνει να αλλάζει προς την αντίθετη κατεύθυνση και να δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερη «πίεση» στο υπάρχον περιβαλλοντικό πρόβλημα. Ωστόσο, από τη μεριά μας, υπάρχουν τρόποι να βοηθήσουμε και να μη γίνουμε μέρος του προβλήματος. Μερικά παραδείγματα αποτελούν η ορθολογική χρήση των αντικειμένων, τα οποία χρησιμοποιούμε καθημερινά για την προστασία μας από τον κορωνοϊό, η αντικατάσταση προϊόντων μίας χρήσης με αντίστοιχα πολλαπλών χρήσεων όπως, για παράδειγμα, οι υφασμάτινες μάσκες, αλλά και η σωστή εναπόθεση όλων αυτών μετά το πέρας της χρήσης τους. Ο πλανήτης εκπέμπει εδώ και χρόνια SOS, με τα περιθώρια να στενεύουν συνεχώς. Είναι υποχρέωση μας, λοιπόν, να δράσουμε και να αλλάξουμε την κατάσταση.

Σας άρεσε; Μοιραστείτε το!

    Πηγές

    https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969720323305

    https://link.springer.com/article/10.1007/s10668-020-00837-4#Abs1

    https://www.nationalgeographic.com/science/2020/06/why-covid-19-will-end-up-harming-the-environment/

    https://www.icos-cp.eu/gcp-covid19

    https://www.unenvironment.org/resources/factsheet/covid-19-waste-management-factsheets

    https://plasticoceans.org/coronavirus-waste/

    https://www.ifc.org/wps/wcm/connect/industry_ext_content/ifc_external_corporate_site/infrastructure/resources/covid-19-and-waste-sector

    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7419320/

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(5 ψήφοι)

Πρόσφατα άρθρα από τον Σωκράτης Διβόλης

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: