Το τασάκι σου και σ’ άλλη παραλία

Τετάρτη, 05 Ιουνίου 2019, 12:Ιουν
Το τασάκι σου και σ’ άλλη παραλία Το τασάκι σου και σ’ άλλη παραλία Surfrider Foundation

Ίσως να μη σου έχει περάσει ποτέ από το μυαλό πως κάτι τόσο μικρό μπορεί να προκαλέσει τόσο μεγάλη ζημιά όχι μόνο στην υγεία, αλλά και στο περιβάλλον. Αναφέρομαι φυσικά στο τσιγάρο. Τις επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία τις ξέρουμε πολύ καλά, ωστόσο αγνοούμε το γεγονός ότι τα αποτσίγαρα θεωρούνται το πιο συχνό ατομικό σκουπίδι στον κόσμο και αποτελούν την πιο συχνή μορφή προσωπικού αντικειμένου που απαντάται στις παραλίες.

Κάθε χρόνο 6 τρισεκατομμύρια τσιγάρα καπνίζονται παγκοσμίως και 4.5 τρισεκατομμύρια απορρίπτονται στο περιβάλλον

Τα αποτσίγαρα είναι συνθετικά αντικείμενα μικτής σύστασης και αποτελούν σημαντικό είδος ρύπου λόγω της ευρείας χρήσης τους και της ύπαρξής τους σε παγκόσμια κλίμακα. Αν και μικρά σε μέγεθος, παράγονται σε τεράστιες ποσότητες και αποτελούν τα πιο συχνά αντικείμενα συλλογής κατά τον καθαρισμό των παραλιών. Σύμφωνα με μια μελέτη, περίπου 52 εκατομμύρια τσιγάρα έχουν απομακρυνθεί από παράκτια περιβάλλοντα μέσα σε 27 χρόνια. Σε μια εκστρατεία το 2015, ομάδες εθελοντών σε περισσότερες από 100 χώρες συμπεριλαμβανομένης και της δικής μας, συνέλεξαν 13.806.887 αντικείμενα από ακτές εκ των οποίων τα 2.127.565 ήταν αποτσίγαρα. Καταλαβαίνεις λοιπόν ότι το να σβήνεις σωστά το τσιγάρο πριν το πετάξεις είναι σημαντικό για την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά δεν αρκεί.

 Φίλε, μήπως σου βρίσκεται ένα φιλτράκι;

Τα αποτσίγαρα αποτελούνται από τέσσερα βασικά συστατικά: το φίλτρο, καμμένο και μη καπνό, στάχτη και χαρτί. Το βασικό υλικό του φίλτρου (οξική κυτταρίνη) είναι ένα συνθετικό πολυμερές που παράγεται από κυτταρίνη μέσω μιας χημικής αντίδρασης γνωστής ως ακετυλίωση και στο τέλος της διαδικασίας, προστίθενται πλαστικοποιητές π.χ. πολυαιθυλενική γλυκόλη. Η κυτταρίνη (φυσικό πολυμερές το οποίο αποτελεί βασικό δομικό συστατικό των φυτών) είναι μια ουσία που διασπάται εύκολα από οργανισμούς που διαθέτουν τα κατάλληλα ενζυμικά συστήματα για τη διεργασία αυτή. Ωστόσο, μετά τις χημικές κατεργασίες, το προϊόν που σχηματίζεται (οξική κυτταρίνη) είναι μεν φωτοδιασπώμενο αλλά η ικανότητα βιοδιάσπασης του είναι περιορισμένη. Πιο συγκεκριμένα, υπό ιδανικές περιβαλλοντικές συνθήκες, αν και επιτυγχάνεται η διάσπαση του φίλτρου σε μικρότερα κομμάτια από τις υπεριώδεις ακτίνες του ήλιου, το αρχικό υλικό δεν εξαφανίζεται ποτέ, απλά «αραιώνεται» στο νερό ή στο έδαφος. Επιπλέον, οι υπερσυμπυκνωμένες ίνες και η προσθήκη πλαστικοποιητών παρεμποδίζουν την ταχεία αποσύνθεση του τσιγάρου.

Ο αριθμός αποτσίγαρων που βρίσκεται στις παραλίες δεν σχετίζεται απαραίτητα με τα τσιγάρα που έχουν καπνιστεί επί τόπου

Υπάρχουν πάνω από 5000 χημικές ενώσεις στα τσιγάρα από τις οποίες τουλάχιστον οι 150 είναι πολύ τοξικές, κυρίως λόγω της πιθανότητας να προκαλέσουν καρκίνο. Επιπλέον, με την καύση πολλά χημικά συστατικά παράγουν νέες ουσίες, εν δυνάμει επικίνδυνες. Οι ενώσεις με την πιο υψηλή τοξικότητα υπάρχουν σε μεγαλύτερες συγκεντρώσεις στα υπολείμματα του καπνού και στο φίλτρο, δηλαδή στα αποτσίγαρα. Δεδομένου του μικρού του βάρους, αυτού του είδους το σκουπίδι μπορεί εύκολα να μεταφερθεί από περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως η βροχή και ο άνεμος μολύνοντας έτσι χερσαία και υδάτινα περιβάλλοντα, με τις ενώσεις που προαναφέρθηκαν. Επιπλέον, τα αποτσίγαρα μπορεί να επιπλέουν για καιρό πριν κορεστούν με το νερό και βουλιάξουν, επιτρέποντας έτσι τη μεταφορά τους μέσω επιφανειακών απορροών, δικαιολογώντας την ανίχνευση νικοτίνης σε περιβάλλοντα όπως λίμνες αλλά και την εύρεση αποτσίγαρων στο στομάχι ψαριών, πουλιών και φαλαινών τα οποία καταναλώθηκαν καταλάθος κατά την πρόσληψη τροφής.

Σε εθνικό πλαίσιο

Στο πλαίσιο του προγράμματος ‘DeFishGear’ πραγματοποιήθηκαν έρευνες σε 4 παραλίες της Κέρκυρας (Αχαράβη, Ιψός, Χαλικούνας, Ισσός). Η επιλογή των παραλιών έγινε με αντιπροσωπευτικό τρόπο καλύπτοντας διαφορετικές περιπτώσεις έκθεσης σε περιβαλλοντικούς και ανθρωπογενείς παράγοντες εναπόθεσης ρύπων. Για μια περίοδο 16 μηνών, από τον Ιούλιο του 2014 έως τον Οκτώβριο του 2015 συλλεγόταν δείγμα σκουπιδιών από τις παραλίες δύο φορές το μήνα. Τα αποτσίγαρα παρουσίασαν από τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης σε όλες τις παραλίες εκτός από την Ισσό όπου σχεδόν δεν υπήρχαν. Να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη παραλία θεωρείται απομονωμένη καθώς δεν έχει πολύ εύκολη πρόσβαση. Φύγαμε!

Συνοψίζοντας, το τσιγάρο περιλαμβάνει χιλιάδες εν δυνάμει επιβλαβείς ενώσεις και τα αποτσίγαρα όταν εκτίθενται στο περιβάλλον, απελευθερώνουν αυτά τα συστατικά, όπως ίχνη μετάλλων, νικοτίνη, καρκινογόνες ουσίες όπως διάφοροι αρωματικοί υδρογονάνθρακες, πίσσα κ.α. Επίσης, μπορεί να καταναλωθούν ασυνείδητα και να απελευθερώσουν αυτές τις ουσίες στο σώμα έμβιων οργανισμών. Δυστυχώς ο καθαρισμός από δημόσιες υπηρεσίες αλλά και από εθελοντική εργασία είναι συνήθως ανεπαρκής, αφού τα αποτσίγαρα έχουν πολύ μικρό μέγεθος και είναι δύσκολο να συλλεχθούν. Συνεπώς, την επόμενη φορά που θα σκεφτείς να πετάξεις το τσιγάρο σου στο έδαφος ξανασκέψου το. Εγώ πάντως αποφάσισα να κάνω δώρο σε όλους τους καπνιστές φίλους μου φορητά τασάκια!

  

Ήξερες ότι: Σύμφωνα με μία έρευνα που δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος το 2017, το 37% των Ελλήνων είναι καπνιστές, ενώ μόνο το 44% δεν έχουν καπνίσει ποτέ τσιγάρο, το μικρότερο ποσοστό στην ΕΕ. Μπορείτε να φανταστείτε λοιπόν πόσα τσιγάρα απορρίπτονται στο φυσικό περιβάλλον της χώρας μας!

Σας άρεσε; Μοιραστείτε το!

    Πηγές

    https://www.surfrider.org/

    Maria Christina B. Araujo, Monica F. Costa, A critical review of the issue of cigarette butt pollution in coastal environments, Environmental Research, 172 (2019) 137–149

    Michael Prevenios, Christina Zeri, Catherine Tsangaris, Svitlana Liubartseva, Elias Fakiris, George Papatheodorou, Beach litter dynamics on Mediterranean coasts: Distinguishing sources and pathways, Marine Pollution Bulletin, Volume 129, Issue 2, April 2018, Pages 448-457

    Thomas E. Novotny, Kristen Lum, Elizabeth Smith, Vivian Wang, and Richard Barnes, Cigarettes Butts and the Case for an Environmental Policy on Hazardous Cigarette Waste, Int J Environ Res Public Health. 2009May 6 (5) 1691–1705

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(10 ψήφοι)

Πρόσφατα άρθρα από την Υακίνθη Μπατσή

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: