Παιδική παχυσαρκία: Η κερκόπορτα της υγείας

Τρίτη, 29 Οκτωβρίου 2019, 01:Οκτ
Παιδική παχυσαρκία: Η κερκόπορτα της υγείας Παιδική παχυσαρκία: Η κερκόπορτα της υγείας

Σε κάθε οικογένεια υπάρχει ένας. Μπορεί να είναι ο παππούς σου, η γιαγιά σου ή ακόμα και ο θείος σου. Αυτός, που όταν ήσουν παιδί σου έδινε κρυφά, να μη σε δει η μαμά, μια λαχταριστή γλυκιά λιχουδιά και ήταν το μυστικό σας. Αυτός που μόλις κάτι πήγαινε στραβά και το μυστικό αποκαλυπτόταν, η μαμά κατσάδιαζε. Αυτός που σε δικαιολογούσε και έλεγε «άστο το παιδί να φάει, θα το πάρει σε μπόι». Βέβαια, στη δική μου περίπτωση, όσον αφορά το τελευταίο, μάλλον κάτι πήγε στραβά. 

Μήπως η φράση «παιδί είναι ας φάει», δεν είναι και τόσο αθώα; Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (2018), 1 στα 8 παιδία στην Ευρώπη είναι παχύσαρκα. Η Ελλάδα, όπως και οι υπόλοιπες μεσογειακές χώρες, κατέχουν από τις πρώτες θέσεις με τα μεγαλύτερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας, ειδικότερα στις ηλικίες 7-8 ετών. Είναι εντυπωσιακό ότι σε χώρες που ευδοκιμούν τα μεσογειακά αγαθά, όπως η Ελλάδα και η Ισπανία, παρατηρείται αποστροφή των νέων, σε αντίθεση με τις χώρες της Βόρειας Ευρώπης, όπως η Σουηδία, που η μεσογειακή διατροφή αποτελεί το εφαλτήριο της ευζωίας. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό NFS, τα παιδιά και οι έφηβοι των μεσογειακών χωρών ενδίδουν αρκετά συχνά σε τροφικούς «πειρασμούς», όπως το πρόχειρο φαγητό, τα ζαχαρούχα αναψυκτικά και τα γλύκα, ακολουθώντας έτσι τις διατροφικές συνήθειες του δυτικού κόσμου. 

Παιδική παχυσαρκία: μια επίμονη απειλή

Η παιδική παχυσαρκία, όπως και η παχυσαρκία στους ενήλικες, ορίζεται ως η υπερβολική συσσώρευση λίπους στο σώμα. Η υπερβολική συσσώρευση βάρους οφείλεται κυρίως στην ανισορροπία του ισοζυγίου μεταξύ του ενεργειακού περιεχομένου που καταναλώνεται μέσω της τροφής και της ενέργειας που δαπανάται από τον οργανισμό για τη διατήρηση της ζωής και τη σωματική δραστηριότητα. 

Συσσώρευση Βάρους: 

Ενέργεια που καταναλώνεται > Ενέργεια που δαπανάται 

Η παιδική παχυσαρκία είναι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της δημόσιας υγείας του 21ου αιώνα και μάλλον όχι άδικα, αν αναλογιστεί κανείς τόσο τις βραχυπρόθεσμες, όσο και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της. Έχει χαρακτηριστεί ως «μια από τις πιο στιγματιστικές και λιγότερο κοινωνικά αποδεκτές καταστάσεις στην παιδική ηλικία». Κοινωνική περιθωριοποίηση, αρνητικά σχόλια και διακρίσεις, όπως ο αποκλεισμός από φυσικές δραστηριότητες, είναι μόνο μερικά συμβάντα που ωθούν ένα παιδί στην εσωστρέφεια. Χαμηλή αυτοεκτίμηση, λιγότερη κοινωνική αλληλεπίδραση και ακόμα περισσότερο φαγητό, ως ένα μέσο διαφυγής. Όσον αφορά σε θέματα υγείας, η παιδική παχυσαρκία συνδέεται με εκδήλωση πληθώρας ασθενειών όπως ο διαβήτης, η υπνική άπνοια και τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ακόμα και σε νεαρά άτομα. Ένα παχύσαρκο παιδί έχει πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να παραμείνει παχύσαρκο και κατά την ενήλικη ζωή του. Αυτό συμβαίνει διότι ο αριθμός των λιποκυττάρων προσδιορίζεται στην τρυφερή παιδική μας ηλικία και παραμένει σταθερός κατά την υπόλοιπη ζωή μας. Αυτό που στην πραγματικότητα αλλάζει κατά την ενήλικη ζωή καθώς παίρνουμε ή αποβάλλουμε βάρος είναι το μέγεθος των λιποκυττάρων. Για το λόγο αυτό, τα παχουλά παιδιά δυσκολεύονται περισσότερο να απαλλαγούν από τα περιττά κιλά στην ενήλικη ζωή τους.

Οφείλεται μόνο όμως στις διατροφικές επιλογές η παιδική παχυσαρκία;

Πριν απαντήσουμε ας σκεφτούμε ποιος είναι εκείνος που διαμορφώνει τις διατροφικές επιλογές ενός παιδιού. Κατά βάση, το περιβάλλον στο οποίο ζει, το οποίο περιλαμβάνει το σχολείο, τις παρέες και την οικογένεια. Όσον αφορά στο τελευταίο, το διατροφικό προφίλ των γονέων επηρεάζει σε αρκετά μεγάλο βαθμό αυτές τις επιλογές. Σκέψου απλά! Πώς ένας γονιός που τρώει συνεχώς πρόχειρο φαγητό, θα καταφέρει να μάθει το παιδί του να τρώει σαλάτες και λαχανικά; Σχεδόν ανέφικτο! Ωστόσο, δεν είναι μόνο αυτό. Η τεχνολογική έκρηξη, με παιδιά κυριολεκτικά καθηλωμένα μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή, μειώνει τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητάς τους. Εγώ έπαιζα σε πάρκα, γύριζα μούσκεμα από τον ιδρώτα στο σπίτι από το παιχνίδι. Σήμερα; Εντυπωσιακό ακόμα είναι ότι σύμφωνα με έρευνες το 60% των γονέων συνοδεύουν το παιδί τους στο σχολείο με μεταφορικό όχημα. 

Bad GENES!

Το γενετικό προφίλ του παιδιού πιθανόν να συμβάλει στην εκδήλωση παιδικής παχυσαρκίας, σε συνδυασμό όμως με περιβαλλοντικούς και συμπεριφορικούς παράγοντες, κάποιοι από τους οποίους αναφέρθηκαν παραπάνω. Μάλιστα, ο γενετικός καθ’ αυτός παράγοντας ευθύνεται για λιγότερο από το 5% των περιπτώσεων παιδικής παχυσαρκίας.  

«Δείξε μου τον τρόπο…»

Η γλυκύτητα που εκπέμπει ένα στρουμπουλό χαριτωμένο παιδί που ζητάει επίμονα γλυκό πολλές φορές υποθάλπει το πρόβλημα της παχυσαρκίας. Η πολιτεία αντιλαμβανόμενη τη μάστιγα της παιδικής παχυσαρκίας, λαμβάνει μέτρα ενημέρωσης και εκπαίδευσης των παιδιών σχετικά με την υγιεινή διατροφή. Σε αυτή την προσπάθεια, το EYZHN (http://eyzhn.edu.gr/), ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, στοχεύει στη διασφάλιση της υγιούς ανάπτυξης των παιδιών και των εφήβων μέσα από την υιοθέτηση ισορροπημένων συνηθειών διατροφής και σωματικής δραστηριότητας. 

Αγαπητέ γονιέ. Μάθε στο παιδί σου τη σημασία του να τρέφεται υγιεινά. Δώσε του κίνητρο και όχι σοκολάτα, για να κοινωνικοποιηθεί. Να βγει έξω από το σπίτι. Να τρέξει. Να παίξει. Να λερωθεί. Να γρατζουνιστεί. 

Δείξε του εσύ τον τρόπο. Έτσι, όπως το έκανες εσύ (ή και καλύτερα!).

Σας άρεσε; Μοιραστείτε το!

    Πηγές

    Sahoo K, Sahoo B, Choudhury AK, Sofi NY, Kumar R, Bhadoria AS. Childhood obesity: causes and consequences. J Family Med Prim Care. 2015;4(2):187–192. doi:10.4103/2249-4863.154628

    Spalding, K. L. et al. Nature advanced online publication, doi:10.1038/nature06902 (2008)

    Grosso, G., & Galvano, F. (2016). Mediterranean diet adherence in children and adolescents in southern European countries.

    http://sante.public.lu/fr/publications/p/panorama-sante-indicateurs-ocde-2017-fr-en/panorama-sante-indicateurs-ocde-2017-en.pdf

    https://www.who.int/dietphysicalactivity/childhood/en/

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(7 ψήφοι)

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: