Τα μυστικά της μακροζωίας: ταξίδι ανά τον κόσμο

Παρασκευή, 05 Μαρτίου 2021, 11:03
Τα μυστικά της μακροζωίας: ταξίδι ανά τον κόσμο Τα μυστικά της μακροζωίας: ταξίδι ανά τον κόσμο

Είναι δεδομένο ότι μας έχουν λείψει τα ταξίδια και οι εκδρομές. Ωστόσο, σήμερα, θα ταξιδέψουμε σε 4 διαφορετικά σημεία του πλανήτη, ανακαλύπτοντας τα ελιξήρια μακροζωίας και νεότητας που καθιστούν τις κοινωνίες αυτές ξεχωριστές –χαρακτηρισμένες και ως blue zones*. Και όλα αυτά, σε μόλις 4 λεπτά, δηλαδή σε όσο χρόνο χρειάζεσαι για να διαβάσεις το παρακάτω άρθρο.

Καταρχάς, θα έλεγε κανείς ότι το προσδόκιμο ζωής ενός ατόμου είναι συνισταμένη δύο παραγόντων: των γονιδιακών και των περιβαλλοντικών. Εμείς θα εστιάσουμε στο δεύτερο παράγοντα, εμβαθύνοντας σε συνήθειες και συμπεριφορές που πιθανόν αποτελούν τα «μυστικά» μακροζωίας των συγκεκριμένων κοινωνιών.

«Η τροφή είναι το φάρμακό σου και το φάρμακό σου είναι η τροφή σου», Ιπποκράτης

Αναμφισβήτητα η διατροφή αποτελεί βασικό στοιχείο ευζωίας. Οι κάτοικοι των νησιών Okinawa –νησιά του Ειρηνικού Ωκεανού- ακολουθούν το κομφουκιανό δίδαγμα, hara hachi bu, το οποίο τους υπενθυμίζει να σταματήσουν το φαγητό, όταν έχουν καταναλώσει το 80% της τροφής που θα μπορούσαν να καταναλώσουν για να νιώθουν πλήρεις. Ταιριάζει καλύτερα η φράση: «Τρώω για να μην πεινάω». Από τη διατροφή τους ξεχωρίζει η κατανάλωση γλυκοπατάτας, η οποία διαθέτει χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, το οποίο σημαίνει ότι η ενέργεια που αποκτάται μέσω της τροφής απελευθερώνεται αργά στην κυκλοφορία του αίματος. Επιπλέον, διαθέτει υψηλή πυκνότητα σε βιταμίνες Α, C, E και αντιοξειδωτικά, τα οποία μειώνουν τη φλεγμονή, κύρια αιτία για την εκδήλωση πολλών ασθενειών.

Στην άλλη μεριά του πλανήτη, οι Ικαριώτες απολαμβάνουν τόσο τα οφέλη της Μεσογειακής διατροφής, όσο και αυτά του μεσημεριανού ύπνου. Όσον αφορά στο τελευταίο, η συχνή μεσημεριανή σιέστα μπορεί να μειώσει την πιθανότητα θνησιμότητας από καρδιακό νόσημα πάνω από 35%. Ροφήματα, όπως μερικές κούπες καφέ ή τσάι, κατά τη διάρκεια της μέρας συμβάλλουν στα μειωμένα επίπεδα εκδήλωσης καρδιαγγειακών νοσημάτων στην περιοχή. Ειδικότερα, ο καφές και το τσάι περιέχουν ιχνοστοιχεία όπως μαγνήσιο, κάλιο, νιασίνη και βιταμίνη Ε, τα οποία δρουν ως αντιοξειδωτικά, εξουδετερώνοντας τις τοξικές ελεύθερες ρίζες.

Κάνοντας στάση στη Σαρδηνία, οι κάτοικοί της ακολουθούν τη σαρδηνιακή διατροφή, κύρια χαρακτηριστικά της οποίας είναι το ολικής άλεσης ψωμί, τα όσπρια, τα λαχανικά και τα φρούτα, ενώ κρέας φαίνεται να απολαμβάνουν κάθε Κυριακή και σε ειδικές περιστάσεις. Οι Σαρδήνιοι πίνουν σε μέτριες ποσότητες κρασί, Cannonau wine όπως ονομάζεται, το οποίο περιέχει υψηλές ποσότητες φλαβονοειδών που συμβάλλουν στην απομάκρυνση της υπάρχουσας πλάκας στις αρτηρίες. Άρα, μπορείς να πιείς μέχρι 2 ποτηράκια κρασί κάθε μέρα, όχι όμως να μην πιεις όλη την εβδομάδα για να πιεις 14 ποτήρια το Σαββατόβραδο.

The key is... spiritual connection

Στα νησιά Okinawa, οι κάτοικοι δημιουργούν κοινωνικές ομάδες –συνήθως 5 ατόμων- τα μέλη των οποίων συγκεντρώνονται, κουβεντιάζουν, μοιράζονται εμπειρίες, δίνουν συμβουλές μέχρι και οικονομική βοήθεια όταν υπάρχει ανάγκη. Έτσι, οι κάτοικοι και μέλη αυτών των ομάδων (moai, όπως ονομάζονται) νιώθουν την ασφάλεια, γνωρίζοντας ότι κάποιος θα βρίσκεται εκεί για αυτούς, όταν χρειάζονται βοήθεια.

Η Νικόγια είναι πόλη της Κόστα Ρίκα, όπου η πίστη και η οικογένεια διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο για τους κατοίκους της. Ακολουθούν το μότο ζωής «λόγος να ζω» ή αλλιώς plan de viva, το οποίο εμπνέει τους μεγαλύτερους σε ηλικία να διατηρούν τη θετική ενέργειά τους.

Φυσική άσκηση...

Η καθημερινή φυσική άσκηση προσφέρει πλήθος πλεονεκτημάτων για το καρδιαγγειακό και μυοσκελετικό σύστημα. Το φυσικό τοπίο της γαλάζιας ζώνης στη Σαρδηνία με το τραχύ έδαφος και τις απότομες πλαγιές που αναδύονται από την ακτή σε συνδυασμό με την ποιμενική ζωή των κατοίκων, οδήγησαν στην αύξηση της σωματικής τους δραστηριότητας και κατ’ επέκταση στα πολλαπλά οφέλη που αυτή προσφέρει.

ή μήπως το νερό;

Στην πόλη της Nικόγια, οι κάτοικοι φαίνεται ότι έχουν και ένα ακόμα μοναδικό μυστικό, το οποίο κρύβεται στο νερό. Το πόσιμο νερό της περιοχής είναι πλούσιο σε μαγνήσιο και ασβέστιο, στοιχεία που αποτρέπουν τα καρδιακά νοσήματα και ενισχύουν τα οστά.

Μια «παράξενη» εξήγηση

Στο νησί της Ικαρίας εντοπίζονται χαμηλά αλλά σημαντικά επίπεδα ραδιενέργειας. Αρχικά, το νησί διαχωρίζεται σε δύο γεωλογικές διακριτές ζώνες: την ανατολική, η οποία σχηματίζεται από μεταμορφωσιγενές πέτρωμα και τη δυτική, όπου το έδαφος περιέχει υψηλά ποσοστά γρανίτη. Αυτή η γεωλογία έχει ως αποτέλεσμα να αναδύεται ραδόνιο και να ρέει από τις διάσημες πηγές της περιοχής. Εντυπωσιακό είναι ότι η μακροζωία του πληθυσμού φαίνεται να είναι υψηλότερη σε αυτές τις ελαφρώς ραδιενεργές περιοχές. Φυσικά, χρειάζονται πολλές ακόμα μελέτες, ώστε να υποστηριχθεί επίσημα ότι η ραδιενέργεια -σε χαμηλά επίπεδα- συμβάλλει θετικά στην ανθρώπινη υγεία. ΄

Το σύντομο ταξίδι μας τελειώνει με μια ιστορία...

Η ιστορία του κ. Σταμάτη Μωραΐτη μαρτυρά το ελιξήριο μακροζωίας που προσφέρει το νησί της Ικαρίας. Ο κ. Μωραΐτης μετακόμισε στην Αμερική, όταν ήταν 22 ετών, για να ακολουθήσει το αμερικανικό όνειρο. Όμως, σε ηλικία 66 ετών, ανέπτυξε καρκίνο του πνεύμονα. Αντί να πεθάνει στην Αμερική, αποφάσισε να επιστρέψει στην Ελλάδα και να μετακομίσει στην Ικαρία με τους γονείς του. Επομένως, άρχισε να αναπνέει τον ικαριώτικο αέρα, να πίνει κρασί και να ακολουθεί τη μεσογειακή διατροφή. Μάλιστα έφτιαξε και έναν κήπο, χωρίς ποτέ να φανταζόταν ότι θα κατάφερνε να μαζέψει τη σοδειά του. Σήμερα, στην ηλικία των 103, έχει έναν αμπελώνα και παράγει 200L κρασί. Το μυστικό του, όπως χαρακτηριστικά παραδέχεται: «Απλά, ξέχασα να πεθάνω».

Συνοψίζοντας, η μακροβιότητα που χαρακτηρίζει αυτές τις κοινωνίες δεν άπτεται σε ένα μόνο μαγικό στοιχείο, άλλα σε συνδυασμό πολλών παραγόντων, μερικοί από τους οποίους ομοιάζουν μεταξύ των περιοχών, ενώ άλλοι αποτελούν μοναδικό στοιχείο της εκάστοτε περιοχής. Η υγιεινή διατροφή με πολλά φρούτα και λαχανικά, η άσκηση, τα ροφήματα όπως ο καφές ή το τσάι και η εύρεση ενός μέρους που προσφέρει πνευματική εγγύτητα και αποφόρτιση, είναι μόνο μερικά από τα «μαγικά ελιξήρια».

Αποβίβαση στο Ελ. Βενιζέλος! Το ταξίδι έφτασε στο τέλος του...

*blue zones χαρακτηρίζονται οι περιοχές του κόσμου, στις οποίες ένας, υψηλότερος από το συνηθισμένο, αριθμός ανθρώπων ζει πολύ περισσότερο από τον μέσο όρο.

*Στην κατηγορία των μεταμορφωσιγενών πετρωμάτων ανήκουν εκείνα τα πετρώματα που έχουν ανακρυσταλλωθεί, δηλαδή έχουν μετασχηματισθεί κάτω από θερμότητα και πίεση σε βαθμό τέτοιο, ώστε να εμφανίζουν μορφή πολύ διαφορετική από τα αρχικά πετρώματα.

Σας άρεσε; Μοιραστείτε το!

Ακούστε το Podcast

    Πηγές
    1. Buettner D, Skemp S. Blue Zones: Lessons From the World's Longest Lived. Am J Lifestyle Med. 2016;10(5):318-321. Published 2016 Jul 7. doi:10.1177/1559827616637066
    2. Chrysohoou C, Pitsavos C, Lazaros G, Skoumas J, Tousoulis D, Stefanadis C. Determinants of All-Cause Mortality and Incidence of Cardiovascular Disease (2009 to 2013) in Older Adults: The Ikaria Study of the Blue Zones. Angiology. 2016;67(6):541-548. doi:10.1177/0003319715603185
    3. Laura H van Dongen, Famke JM Mölenberg, Sabita S Soedamah-Muthu, Daan Kromhout, Johanna M Geleijnse, Coffee consumption after myocardial infarction and risk of cardiovascular mortality: a prospective analysis in the Alpha Omega Cohort, The American Journal of Clinical Nutrition, Volume 106, Issue 4, October 2017, Pages 1113–1120,  https://doi.org/10.3945/ajcn.117.153338
    4. Willcox DC, Scapagnini G, Willcox BJ. Healthy aging diets other than the Mediterranean: a focus on the Okinawan diet. Mech Ageing Dev. 2014;136-137:148-162. doi:10.1016/j.mad.2014.01.002
    5. Poulain, Michel, et al. “The Blue Zones: Areas of Exceptional Longevity around the World.” Vienna Yearbook of Population Research, vol. 11, 2013, pp. 87–108. JSTOR, www.jstor.org/stable/43050798
    6. Christina Chrysohoou, Demosthenes B. Panagiotakos, Christos Pitsavos, Yannis Bassiakos, George Lazaros, Dimitris Tousoulis, Christodoulos Stefanadis, Exposure to low environmental radiation and longevity. Insights from the Ikaria Study, International Journal of Cardiology, Volume 169, Issue 6, 2013, Pages e97-e98, ISSN 0167-5273.

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(3 ψήφοι)

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: