Διαλειμματική νηστεία: Όταν το νηστικό αρκούδι χορεύει!

Τρίτη, 09 Ιουνίου 2020, 13:Ιουν
Διαλειμματική νηστεία: Όταν το νηστικό αρκούδι χορεύει! Διαλειμματική νηστεία: Όταν το νηστικό αρκούδι χορεύει!

Εάν όταν ακούς τη λέξη νηστεία σκέφτεσαι περιόδους της ζωής σου που δεν μπορούσες να πιεις το πρωινό σου γάλα και που στο μεσημεριανό τραπέζι έκαναν παρέλαση νερόβραστες φακές, θέλω να συνεχίσεις να διαβάζεις τις επόμενες γραμμές.

Είναι αλήθεια πως ο συγκεκριμένος τρόπος σίτισης έχει σχετιστεί άμεσα με πολλές θρησκείες, στις οποίες περιλαμβάνεται και ο χριστιανισμός, ωστόσο, η πράξη της νηστείας αυτή καθαυτή έχει εισχωρήσει στην κουλτούρα των λαών για λόγους υγείας και καλύτερης ποιότητας ζωής.

Τι είναι, λοιπόν, η νηστεία;

Με τον όρο νηστεία εννοούμε την εκούσια ή ακούσια αποχή από την τροφή και ο όρος αυτός δεν πρέπει να συγχέεται με το θερμιδικό περιορισμό, εκεί όπου έχουμε μείωση πρόσληψης θερμίδων αλλά διατηρείται η ίδια συχνότητα των γευμάτων. Η νηστεία δεν αποτελεί κάτι καινούριο για τον κόσμο μας. Ο τρόπος ζωής τόσο των ανθρώπων, όσο και των ζώων περιλαμβάνει τη συγκεκριμένη πρακτική εδώ και πολλούς αιώνες. Οι πρώτοι άνθρωποι έπρεπε να διανύουν μεγάλες αποστάσεις για την εύρεση τροφής, κάτι το οποίο τους ανάγκαζε να μένουν νηστικοί για κάποιες ώρες ή και μέρες. Αντίστοιχα, υπάρχουν ζώα, τα οποία επιλέγουν το χειμώνα που έχει χαμηλές θερμοκρασίες και η εύρεση τροφής δεν είναι εύκολη, να πέσουν σε χειμέρια νάρκη ή χειμέριο ύπνο. Με αυτό τον τρόπο σταματούν τη λήψη τροφής, ο μεταβολισμός επιβραδύνεται και χρησιμοποιούνται τα αποθέματα λίπους του σώματός τους ώστε να επιβιώσουν.

Ο ανθρώπινος οργανισμός χρειάζεται ενέργεια για να επιτελέσει όλες τις λειτουργίες της ζωής, την οποία προσλαμβάνει μέσω της τροφής. Πιο συγκεκριμένα, ο μεταβολισμός υδατανθράκων (γλυκόζη) και λιπιδίων εξασφαλίζει αυτή την ενέργεια. Εάν η πρόσληψη τροφής είναι υψηλότερη από την απαιτούμενη, το σώμα δημιουργεί αποθήκες λίπους ώστε να αποθηκεύσει την ενέργεια που δε θα χρησιμοποιήσει άμεσα. Για να χρησιμοποιηθεί η συγκεκριμένη ενέργεια πρέπει να σταματήσει η πρόσληψη τροφής, ώστε να μην υπάρχει μεταβολισμός υδατανθράκων και τα λιποκύτταρα να μεταφέρουν τις αποθηκευμένες θερμίδες στην κυκλοφορία του αίματος. Η διαδικασία της νηστείας δίνει αυτή ακριβώς τη ευκαιρία στον οργανισμό: να χρησιμοποιεί για κάποιο χρονικό διάστημα την ήδη αποθηκευμένη ενέργεια πριν την επόμενη πρόσληψη τροφής.

Υπάρχουν δύο κατηγορίες νηστείας: η περιοδική και η διαλειμματική (intermittent fasting). Κατά την περιοδική έχουμε μειωμένη πρόσληψη θερμίδων ή και πλήρη απουσία τροφής για πάνω από 48 ώρες έως και μερικές εβδομάδες. Η συγκεκριμένη μέθοδος δεν ενδείκνυται, καθώς φαίνεται να δημιουργεί θερμιδική ανεπάρκεια, προκαλώντας αρκετά προβλήματα στον οργανισμό. Αντίθετα, παρατηρείται πως η διαλειμματική νηστεία ευεργετεί με πλειάδα τρόπων τον οργανισμό. Το συγκεκριμένο μοτίβο υπαγορεύει εναλλαγή θρέψης – αφαγίας. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως για κάποιες ώρες μέσα στο 24ωρο σιτιζόμαστε κανονικά, ενώ τις υπόλοιπες βρισκόμαστε υπό διατροφικό περιορισμό. Η διαλειμματική νηστεία μπορεί να εφαρμοστεί και σε περίοδο εβδομάδας, όπου κάποιες μέρες τρεφόμαστε κανονικά ενώ άλλες νηστεύουμε (διάστημα νηστείας όχι μεγαλύτερο των 48 ωρών).

Σήμερα, φαίνεται πως η πιο δημοφιλής και ευεργετική μέθοδος είναι η 16/8, κατά την οποία για 16 ώρες δεν επιτρέπεται η λήψη τροφής ή ποτού που περιέχει θερμίδες, ενώ τις υπόλοιπες 8 ώρες έχουμε μια ισορροπημένη διατροφή με δύο ή και περισσότερα γεύματα.

Ποια είναι τα οφέλη της διαλειμματικής νηστείας για τον ανθρώπινο οργανισμό;

Φαίνεται πως ο συγκεκριμένος τρόπος διατροφής προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα στον οργανισμό. Αρχικά, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, ο οργανισμός χρειάζεται συνεχώς ενέργεια για να επιτελέσει τις λειτουργίες του. Σε ένα διάστημα 16 ωρών αφαγίας τα κύτταρα, τις πρώτες περίπου 12 ώρες, κάνουν χρήση των συστατικών της τροφής ώστε να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους. Ωστόσο, τις υπόλοιπες 4 ώρες γίνεται καύση του αποθηκευμένου λίπους για τις ίδιες λειτουργίες. Έτσι, η αποχή από την τροφή ενεργοποιεί την ικανότητα των κυττάρων να χρησιμοποιούν και να απελευθερώνουν την αποθηκευμένη ενέργεια.

Επιπλέον, όσο συχνότερα σιτίζεται ο άνθρωπος, τόσο περισσότερο χρόνο και ενέργεια αφιερώνει το κύτταρο για το μεταβολισμό. Η υπερλειτουργία αυτή των κυττάρων έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία αναστρέψιμων βλαβών στο DNA, όπως για παράδειγμα μικρές θραύσεις, οι οποίες είναι απαραίτητο να επιδιορθωθούν. Έτσι, στο διάστημα αφαγίας οι μηχανισμοί επιδιόρθωσης έχουν το χρόνο να επιδιορθώσουν τυχόν βλάβες ώστε τα κύτταρά μας να διατηρούνται υγιή. Επιπρόσθετα, φαίνεται πως με επαναλαμβανόμενους κύκλους θρέψης – νηστείας σε καθημερινή βάση το κύτταρο συνηθίζει το επιδιορθωτικό μοτίβο, βελτιώνοντας την αυτοπροστασία του.

Τέλος, η παύση ενασχόλησης του κυττάρου με την επεξεργασία της τροφής οδηγεί σε αλλαγές της γονιδιακής έκφρασης. Έχει παρατηρηθεί πως εμφανίζονται αλλαγές σε γονίδια, τα οποία σχετίζονται με την καταστολή χρόνιων φλεγμονών. Οι χρόνιες φλεγμονές εμπλέκονται σε πολλές γνωστές ασθένειες, όπως είναι οι νευροεκφυλιστικές ασθένειες, ασθένειες του καρδιαγγειακού συστήματος, η νόσος του Crohn, η παχυσαρκία, η αρθρίτιδα, το άσθμα και ο καρκίνος. Επιπλέον, έχουν παρατηρηθεί αλλαγές σε γονίδια, τα οποία σχετίζονται άμεσα με την καλή υγεία όλων των συστημάτων του οργανισμού καθώς και με τη μακροζωία.

Παρά τα πλεονεκτήματα της διαλειμματικής νηστείας, αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι πως θα πρέπει να υπάρχει άμεση συνεννόηση με κάποιον ειδικό, καθώς κάθε οργανισμός έχει τις δικές του ανάγκες και ο συγκεκριμένος τρόπος διατροφής δεν ενδείκνυται για άτομα με συγκεκριμένα προβλήματα υγείας, όπως ο διαβήτης. Επιπλέον, θα πρέπει να τηρούνται τα χρονικά διαστήματα αφαγίας, καθώς εάν οι χρόνοι είναι μεγαλύτεροι ο οργανισμός μας θα οδηγηθεί σε μείωση του ρυθμού μεταβολισμού.

Για το τέλος σας αφήνω κάποια tips, τα οποία όλοι μπορούμε να ακολουθούμε σε μία ισορροπημένη διατροφή:

  • Τρώμε μόνο όταν πεινάμε και όσο πιο αργά (σε ταχύτητα) μπορούμε.
  • Τρώμε τρόφιμα που μπορούμε να αφομοιώσουμε και να μεταβολίσουμε χωρίς δυσκολίες.
  • Μαθαίνουμε να ξεχωρίζουμε τη συναισθηματική ανεπάρκεια από το φαγητό.
  • Πολλές φορές δεν πεινάμε αλλά διψάμε, ένα ποτήρι νερό θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε τι πραγματικά συμβαίνει.

Σας άρεσε; Μοιραστείτε το!

    Πηγές
    • Mattson MP (2005). Energy intake, meal frequency, and health: a neurobiological perspective. Annu Rev Nutr, 25:237-260.
    • Telljohann R, Maudsley S, Carlson O, John S, Laub DR, Mattson MP (2007). Alternate day calorie restriction improves clinical findings and reduces markers of oxidative stress and inflammation in overweight adults with moderate asthma. Free Radic Biol Med, 42:665-674.
    • Berg J, Tymoszko J, Stryer L (2012). Βιοχημεία. Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης
    • Faris MA, Kacimi S, Al-Kurd RA, Fararjeh MA, Bustanji YK, Mohammad MK, Salem ML (2012). Intermittent fasting during Ramadan attenuates proinflammatory cytokines and immune cells in healthy subjects. Nutr Res, 32:947-55
    • Vasconcelos AR, Yshii LM, Viel TA, Buck HS, Mattson MP, Scavone C, Kawamoto EM (2014). Intermittent fasting attenuates lipopolysaccharide - induced neuroinflammation and memory impairment. J Neuroinflammation, 11:85.
    • Fann DY, Santro T, Manzanero S, Widiapradja A, Cheng YL, Lee SY, Chunduri P, Jo DG, Stranahan AM, Mattson MP, Arumugam TV (2014). Intermittent fasting attenuates inflammasome activity in ischemic stroke. Exp Neurol, 257:114-9.
    • RE Patterson, DD Sears (2017). Metabolic effects of intermittent fasting. Annual Review of Nutrition, 37:371-393.

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(6 ψήφοι)

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: