Πώς να ασπρίσω το φαγητό μου... Ή και όχι.

Παρασκευή, 24 Σεπτεμβρίου 2021, 10:09
Πώς να ασπρίσω το φαγητό μου... Ή και όχι. Πώς να ασπρίσω το φαγητό μου... Ή και όχι.

Δεν είναι υπέροχα τα πανέμορφα, κάτασπρα, επεξεργασμένα φαγητά μας που σου δίνουν αυτή την αίσθηση του καθαρού με το χρώμα και τη γεύση τους; Είναι. Μήπως όμως παραείναι ωραία για να είναι πραγματικά; Μήπως η ανάγκη μας για αρμονία και ομορφιά στο φαγητό μας, μας έχει εκτρέψει από καθετί φυσικό;

Ας μιλήσουμε για την περίπτωση του διοξειδίου του τιτανίου (Titanium Dioxide – Ή όπως λέμε στη χημεία, TiO2).

Χημεία και χρήσεις

Το τιτάνιο είναι ένα μέταλλο που βρίσκεται σε υπερπληθώρα στον πλανήτη καθώς είναι το ένατο πιο κοινό χημικό στοιχείο στο φλοιό της Γης. Το μέταλλο αυτό αλληλεπιδρά φυσικά με το οξυγόνο για να σχηματίσει οξείδια του τιτανίου, που απαντώνται συνήθως σε μεταλλεύματα, γηγενείς σκόνες, άμμο και εδάφη. Το διοξείδιο του τιτανίου ίσως το έχετε ακούσει ως ένα από τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα ενεργά συστατικά στα αντηλιακά. Είναι αλήθεια ότι το συστατικό αυτό είναι από τα λίγα φυσικά αντηλιακά φίλτρα που χρησιμοποιούνται από τη βιομηχανία των καλλυντικών. Συνήθως, για να αξιοποιήσει η βιομηχανία πλήρως αυτή την ιδιότητα του υλικού, το χρησιμοποιεί σε μορφή νανοσωματιδίων. Πιο συγκεκριμένα το TiO2  στη νανοκλίμακα έχει τη δυνατότητα να απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία, επιτρέποντας ένα διαφανές φράγμα που προστατεύει το δέρμα από τις βλαβερές ακτίνες του ήλιου.

Το TiO2  όπως είπαμε είναι ένα λευκό, φυσικό ορυκτό το οποίο εξορύσσεται και χρησιμεύει σε πολλές βιομηχανίες. Η πιο σημαντική του χρήση είναι αυτή της χρωστικής για να επιτευχθεί λευκότητα και αδιαφάνεια. Το γεγονός επίσης ότι είναι άοσμο και απορροφητικό υλικό το καθιστά πολύ καλό συστατικό σε καλλυντικά, χρώματα (titanium white), μελάνια εκτύπωσης, υλικά στέγης, υφάσματα, οδοντόκρεμες, σαπούνια, φαρμακευτικά προϊόντα και πολλά (πολλά!) άλλα. Από την άλλη, η φωτοκαταλυτική δράση, η αντοχή στη μηχανική καταπόνηση και η αντοχή σε διάβρωση και υψηλές θερμοκρασίες το καθιστούν πολλή καλή πρώτη ύλη για αεροσκάφη, διαστημόπλοια, βλήματα κλπ.

Χρωστική στη βιομηχανία τροφίμων

Όλα μέχρι εδώ καλά, αλλά το TiO2  τρώγεται; Και αν ναι, το έχουμε όντως δοκιμάσει; Και όμως ναι!

Ας ξεκινήσουμε επαναλαμβάνοντας ότι το υλικό αυτό έχει την ιδιότητα να δίνει ένα αδιαφανές, άσπρο χρώμα, δηλαδή να «ξασπρίζει» ό,τι ανακατεύεται μαζί του. Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότερες επιφάνειες και αντικείμενα σε λευκό ή παστέλ χρώμα περιέχουν το υλικό αυτό. Το TiO2  εμπεριέχεται σε πλαστικά, μπογιές, κόλλες, καουτσούκ, καλλυντικά, χαρτί κλπ. Περιέχεται επίσης και σε τρόφιμα. Η αδιαφάνεια στο ορατό και η απορρόφηση της υπεριώδους ακτινοβολίας προσφέρει στα τρόφιμα, τα ποτά, τα συμπληρώματα διατροφής και τα φαρμακευτικά σκευάσματα προστασία και επέκταση του χρόνου ζωής τους. Ειδικές κατηγορίες διοξειδίου του τιτανίου χρωστικής υψηλής καθαρότητας χρησιμοποιούνται επίσης σε δισκία φαρμάκων, επικαλύψεις καψουλών και ως διακοσμητικό βοήθημα σε ορισμένα τρόφιμα.

Η αλήθεια είναι ότι το TiO2 χρησιμοποιείται ως χρωστική στη βιομηχανία τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 1969 και είναι αναγνωρισμένο πρόσθετο με τον κωδικό Ε171. Παρ’ όλο που χρησιμοποιείται για πολλά χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανεξέτασε πρόσφατα τη χρήση του στη βιομηχανία τροφίμων καθώς υπήρχαν διάφορες μελέτες που αφορούσαν την ασφάλειά του ως πρόσθετο. Ειδικά στη νανοκλίμακα, το TiO2 βρέθηκε ότι μετά την κατανάλωση απελευθερώνεται στην κυκλοφορία του αίματος και μπορεί να συνδεθεί με προβλήματα που προκαλούνται στο ανθρώπινο DNA, ενώ κατά την εισπνοή θεωρείτε πιθανά καρκινογόνο. Κοινώς, ενώ καταναλώνουμε το TiO2 τόσα χρόνια και έχουν γίνει μελέτες που δείχνουν ότι δεν είναι τοξικό, φαίνεται να μην υπάρχουν επαρκή στοιχεία για το πώς ακριβώς συμπεριφέρεται μέσα στο ανθρώπινο σώμα.

Μετά από πολυετή, αμφιλεγόμενα αποτελέσματα έρευνας, η Γαλλία αποτέλεσε την πρώτη χώρα που απαγόρευσε προσωρινά την κυκλοφορία προϊόντων που περιέχουν TiO2 για ένα χρόνο, αρχής γενομένης την 1η Ιανουαρίου 2020. Στη συνέχεια, το Μάιο του 2021 η EFSA αναθεώρησε τη μέχρι τώρα άποψη για το TiO2 και δημοσιοποίησε μια γνωμοδότηση ότι το Ε171, δε μπορεί πλέον να θεωρείται ασφαλές ως πρόσθετο τροφίμων. Το συστατικό χρησιμοποιείται σε κάποια αρτοσκευάσματα, σούπες, ζωμούς και λιπαρά τρόφιμα επάλειψης (έτοιμες σάλτσες και αλοιφές), τυριά, άπαχο γάλα, παγωτό, τσίχλες κ.α. Επίσης, χρησιμοποιείται σε είδη επεξεργασμένων ξηρών καρπών. Μέχρι τα επιστημονικά δεδομένα να ενισχύσουν τη μια ή την άλλη άποψη (ασφαλές ή όχι) και μέχρι η EFSA να αναθεωρήσει τα όρια του TiO2 στον οργανισμό μας, τα προϊόντα θα συνεχίσουν να εμπεριέχουν Ε171 στην ΕΕ νόμιμα. Σε περίπτωση που θέλετε να μάθετε αν το TiO2 χρησιμοποιείται ως πρόσθετο στα τρόφιμα που αγοράζετε, υπάρχει η ένδειξη «χρωστική ουσία: Διοξείδιο του Τιτανίου» ή «χρωστική Ε171».

Η αλήθεια είναι ότι ως ανθρωπότητα περάσαμε μια φάση που το τέλειο, απολύτως λευκό ήταν απαίτηση των καταναλωτών καθώς έτσι νομίζαμε ότι έπρεπε να είναι το φαγητό μας. Η άποψη αυτή ωστόσο τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να αμφισβητείται με το διοξείδιο του τιτανίου να είναι ένα τρανταχτό παράδειγμα. Ενημερωθείτε και κάντε conscious επιλογές (και) στο φαγητό σας!

Σας άρεσε; Μοιραστείτε το!

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(0 ψήφοι)

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: