«Δες τη φυσικά!». Μάθε για το Natura 2000.

Δευτέρα, 30 Σεπτεμβρίου 2019
«Δες τη φυσικά!». Μάθε για το Natura 2000. «Δες τη φυσικά!». Μάθε για το Natura 2000.

Μπορεί να πέρασε καιρός αλλά είναι γεγονός. Κάθε καλοκαίρι οι ίδιες εικόνες. Εικόνες που σου προκαλούν σφίξιμο, αγανάκτηση, θυμό, απελπισία και φόβο για το μέλλον. Κάθε καλοκαίρι το ίδιο σενάριο. Δάση να «πνίγονται» στις φλόγες, σπίτια να καίγονται και πυροσβέστες να δίνουν μάχη με τις φλόγες. Τα δάση μας υποβαθμίζονται. Ωστόσο, υπάρχουν κάποια δάση που χρήζουν ιδιαίτερης φροντίδας. Τα δάση αυτά ανήκουν στο δίκτυο Natura 2000.

Τι είναι όμως το Natura 2000;

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος: «Το Ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο Natura 2000 είναι ένα δίκτυο ζωνών προστασίας της φύσης, που εκτείνεται σε ολόκληρη την κοινότητα και έχει ως στόχο να διασφαλίσει τη µακροπρόθεσµη διατήρηση των πιο πολύτιµων και των πλέον απειλούµενων ειδών και ενδιαιτημάτων της σε ικανοποιητικό επίπεδο». Θα έλεγε κανείς ότι αποτελεί το βασικότερο πυλώνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας των κρατών μελών της.

Η διαμόρφωση του προγράμματος διακρίνεται σε δυο κατηγορίες περιοχών, βάση των Οδηγιών της E.E. για τη φύση.

Η πρώτη οδηγία (92/43/EΟK) αναφέρεται στους οικοτόπους και στην προστασία της βιοποικιλότητας αυτών, μέσω της διατήρησης της άγριας χλωρίδας και της πανίδας. Η διαδικασία που ακολουθείται για το χαρακτηρισμό μιας περιοχής ως προστατευόμενη περιλαμβάνει τρία διακριτά στάδια. Πρωτίστως, κάθε χώρα της Ε.Ε. καταρτίζει ένα κατάλογο τόπων με τις πιο «κατάλληλες» περιοχές, δηλαδή εκείνες που πληρούν τα κριτήρια των ειδικών παραρτημάτων της οδηγίας. Στη συνέχεια, με βάση τους καταλόγους αυτούς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί και εν τέλει εγκρίνει έναν  κατάλογο Τόπων Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ), όπως ονομάζονται, για καθεμία από τις εννέα βιογεωγραφικές περιοχές της Ε.Ε. Για παράδειγμα, η Ελλάδα ανήκει στη βιογεωγραφική περιοχή της Μεσογείου. Τέλος, η οικεία χώρα χαρακτηρίζει μια περιοχή που έχει επιλεγεί από τη επιτροπή ως Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ) εντός μιας εξαετίας. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι πρέπει να δρομολογήσει και να εφαρμόσει στο καθορισμένο χρονικό διάστημα όλα τα απαραίτητα μέτρα και μεθόδους για την προστασία και τη διατήρηση των ειδών της περιοχής, ειδών που διατρέχουν κίνδυνο, είναι ευπρόσβλητα, σπάνια και ενδημικά.

Η δεύτερη οδηγία (79/409/ΕΟΚ) θεσμοθετήθηκε με σκοπό την προστασία, τη διαχείριση και τη ρύθμιση της εκμετάλλευσης όλων των ειδών άγριων πτηνών. Στις Ειδικές Ζώνες Προστασίας (ΕΖΠ) για Ορνιθοπανίδα απαγορεύεται η εκ προθέσεως θανάτωση ή σύλληψη των πτηνών, η καταστροφή ή φθορά, η συλλογή φωλιών και αυγών, η σκόπιμη ενόχληση και η κατοχή των συγκεκριμένων ειδών.

Natura2000 01

Το δίκτυο Natura 2000 και η οικονομία

Το δίκτυο Natura 2000 αναγνωρίζει ότι η συνεργασία μεταξύ των ανθρώπων και της φύσης αποδίδει καλύτερα και έτσι λοιπόν δεν αποκλείει οικονομικές δραστηριότητες. Όπως αναγράφεται στην Οδηγία 92/43/ΕΟΚ «η διατήρηση της βιοποικιλότητας ενδέχεται σε ορισμένες περιπτώσεις να απαιτεί τη διατήρηση ή και την ενθάρρυνση ανθρώπινων δραστηριοτήτων». Μιλάμε επομένως για μια αρμονική συνύπαρξη ανθρώπου- περιβάλλοντος, η οποία αποφέρει τόσο οικονομικά όσο και κοινωνικά οφέλη. Η αποθήκευση άνθρακα (τα δάση και οι ωκεανοί αποτελούν υψηλές αποθήκες διοξειδίου του άνθρακα), η ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής, η προστασία από φυσικές καταστροφές και η διατροφική ασφάλεια αποτελούν ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα της κοινωνικοοικονομικής προέκτασης του δικτύου.

Συγκεκριμένα, όσον αφορά στη διατροφική ασφάλεια, η αξία των υπηρεσιών που προσφέρουν τα έντομα-επικονιαστές και η συνεισφορά τους σε ευρωπαϊκό αγροτικό επίπεδο ανέρχεται στα 14 δισ. ευρώ ετησίως. Επομένως, αντιλαμβανόμαστε ότι η συμβολή του δικτύου Natura στην διατήρηση και τη διάνθιση της σχέσης αυτής είναι σημαντική. Ενδιαφέρουσα έρευνα που πραγματοποιήθηκε για διάστημα 25 ετών στη Σκωτία έδειξε ότι για κάθε ένα ευρώ που οι Σκωτσέζοι δαπανούν προκειμένου να προστατεύσουν τις 300 περιοχές Natura της χώρας τους, το όφελος τους είναι επταπλάσιο. Πριν συνεχίσω, δράττομαι της ευκαιρίας, μιας και αναφερόμαστε σε ανθρωπογενείς παρεμβάσεις, να πω ότι το κυνήγι θεωρείται θεμιτό και στις περιοχές του δικτύου, αρκεί να γίνεται ελεγχόμενα και να μην ελλοχεύει κίνδυνος διαταραχής της φυσικής ισορροπίας μεταξύ θηρευτή-θηράματος.

Στο «μάτι» του τουρισμού και οι περιοχές Natura 2000

Αν βαρέθηκες τα ξέφρενα πάρτυ σε κοσμοπολιτικά νησιά, «δες την νάτουρα(λι)». Ετησίως, οι τουρίστες που επισκέπτονται προστατευόμενες περιοχές δαπανούν περίπου 50– 85 δισ. ευρώ πανευρωπαϊκά. Αντίστοιχα, οι θέσεις εργασίας σε αυτές τις περιοχές αποτελούν το 15,4% αυτών του τουριστικού κλάδου συνολικά. Γενικά, οι περιοχές Natura 2000 είναι ένας ιδιαίτερα επικερδής τουριστικός τομέας, ο οποίος σέβεται το περιβάλλον, καθώς εναρμονίζεται απόλυτα με τις νομοθετικές οδηγίες.

Η ένταξη της Ελλάδας στο δίκτυο Natura 2000

Μέχρι σήμερα, η Ελλάδα έχει θεσπίσει 446 προστατευόμενες περιοχές που καλύπτουν περίπου το 28% της χερσαίας και το 20% της θαλάσσιας έκτασης της χώρας. Στο δίκτυο Natura 2000 μπορούν να επιλεγούν διάφοροι τύποι οικοσυστημάτων. Για παράδειγμα στην Ελλάδα, το δίκτυο περιλαμβάνει Εθνικά Πάρκα, Υγρότοπους, Αισθητικά Δάση (δάση που χρήζουν ιδιαίτερης φυσικής προστασίας) και Διατηρητέα Μνημεία της Φύσης και γίνονται συνεχείς προσπάθειες επέκτασης του, ειδικότερα στο θαλάσσιο χώρο. Επίσης, και η ίδια η ελληνική νομοθεσία, εφόσον το κρίνει αναγκαίο, έχει τη δυνατότητα να χαρακτηρίσει μια περιοχή ως προστατευόμενη. Όμως, αυτές οι περιοχές δεν ανήκουν στο δίκτυο Natura και δεν ακολουθούν τις ευρωπαϊκά θεσμοθετημένες οδηγίες. Όσον αφορά τώρα στο δίκτυο, η χώρα μας φαίνεται να ανταποκρίνεται θετικά στην εφαρμογή του, αν λάβει κανείς υπόψη τη βράβευση της εξαετούς έκθεσης που κατέθεσε σχετικά με την πληρότητα, την τεκμηρίωση και την ορθή εφαρμογή του Natura 2000 κατά το χρονικό διάστημα 2012- 2018.

Κλείνοντας, και αφού πλέον ανήκεις στο 1/3 των Ελλήνων που γνωρίζουν τι ακριβώς είναι το δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000 και αντιλαμβάνεσαι τη σπουδαιότητα του, θα πρέπει να μένεις ενημερωμένος και σε εγρήγορση για θέματα που άπτονται της υποβάθμισης ή της διαφοροποίησης αυτών των περιοχών. Πολλές από τις περιοχές αυτές έχουν ήδη «κλείσει» το μάτι σε έρευνες για εξόρυξη υδρογοναθράκων. Θα επηρεαστεί η φυσική ισορροπία; Αν ναι, σε ποιο βαθμό; Ποια είναι η γνώμη σου;

Σύντομα, θα το συζητήσουμε και μαζί! Μέχρι τότε, καλές εξορμήσεις…

    Πηγές

    https://edozoume.gr/

    https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=LEGISSUM:l28076&from=EL

    http://www.fdparnonas.gr/files/odhgia92_43.pdf

    http://www.ypeka.gr/Default.aspx?tabid=432&language=el-GR

    https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=LEGISSUM:l28046&from=EL

Σας άρεσε; Μοιραστείτε το!

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(2 ψήφοι)

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: