BeConscious Team
Ποιος ο ρόλος του οργάνου Jacobson στις τίγρεις;
Το όργανο Jacobson, που ονομάζεται επίσης όργανο vomeronasal, είναι ένα όργανο χημειοαντίληψης που αποτελεί μέρος του οσφρητικού συστήματος αμφιβίων, ερπετών και θηλαστικών, χωρίς να εμφανίζεται σε όλες τις ομάδες τετράποδων. Το όργανο πήρε το όνομά του από τον αναλυτή του, τον Δανό ανατόμο Ludvig Levin Jacobson, το 1811. Είναι ένα «μπάλωμα» αισθητηρίων κυττάρων στον κύριο ρινικό θάλαμο που ανιχνεύει βαριά σωματίδια που σχηματίζονται από την υγρασία. Το όργανο Jacobson είναι χρήσιμο στη διαδικασία επικοινωνίας με χημικά μηνύματα, όπως η ετοιμότητα για σεξουαλική δραστηριότητα, μεταξύ μελών του ίδιου είδους. Πολλά στοιχεία δείχνουν ότι αυτό το όργανο μπορεί επίσης να συμμετέχει στην ανίχνευση χημικών σημάτων που σχετίζονται με την επιθετικότητα και την εδαφικότητα. Ορισμένες ομάδες θηλαστικών διαθέτουν μια συμπεριφορά γνωστή ως «απόκριση φλεμεν» (flehmen), στην οποία το ζώο διευκολύνει την έκθεση του οργάνου Jacobson σε μία μυρωδιά ή φερομόνη. Είναι μια γκριμάτσα με ανοιχτό στόμα με έξω τη γλώσσα, ζαρωμένη μύτη, ανυψωμένο πηγούνι κάμπτοντας το άνω χείλος κατά την εισπνοή.
Όσον αφορά τις τίγρεις το όργανο δεν φαίνεται να συμμετέχει στην διαδικασία του κυνηγιού αλλά στην επικοινωνία. Η μυρωδιά χρησιμοποιείται για τη μεταφορά μηνυμάτων που αφορούν 1) ιδιοκτησία εδάφους και 2) ετοιμότητα και διαθεσιμότητα ζευγαρώματος (εκ μέρους του θηλυκού). Οι τίγρεις χρησιμοποιούν τα προσωπικά τους αρώματα για να σηματοδοτήσουν την περιοχή τους, ψεκάζοντας την τοπική χλωρίδα με τα ούρα, πλούσια σε άρωμα. Όταν μια θηλυκή τίγρης είναι έτοιμη να ζευγαρώσει, θα ψεκάσει την περιοχή της με τα ούρα της, ενημερώνοντας τα αρσενικά που περνούν από το έδαφός της και μυρίζουν το άρωμά της ότι είναι έτοιμη και πρόθυμη να συλλάβει. Εντυπωσιακό!
Γιατί έχουμε παράλληλα χειμώνα και καλοκαίρι σε διαφορετικά σημεία της Γης;
Πολύς κόσμος πιστεύει πως έχουμε καλοκαίρι όταν η Γη βρίσκεται πιο κοντά στον ήλιο και αντίστοιχα χειμώνα όταν απομακρύνεται. Ωστόσο, η αλήθεια είναι άλλη. Ο πλανήτης μας φτάνει στο περιήλιο (147.100.176 km), δηλαδή τη μικρότερη απόσταση που μπορεί να αποκτήσει η Γη από τον Ήλιο περίπου τον Ιανουάριο και στο αφήλιο, δηλαδή την μεγαλύτερη δυνατή απόσταση μεταξύ Γης-Ηλίου, τον Ιούλιο (152.103.776 km). Στο βόρειο ημισφαίριο, όμως, έχουμε χειμώνα όταν η Γη βρίσκεται πιο κοντά στον ήλιο, ενώ καλοκαίρι όταν βρίσκεται πιο μακριά.
Λόγω της μεγάλης απόστασης που χωρίζει τη Γη από τον Ήλιο, η ακριβής θέση μεταξύ τους δεν παίζει κανέναν ρόλο στην δημιουργία των εποχών του έτους. Ο λόγος που δημιουργούνται οι εποχές είναι διαφορετικός. Η τροχιά της Γης γύρω από τον ήλιο δεν είναι κυκλική αλλά ελλειπτική. Ο νοητός άξονας της Γης, που την διαπερνά στο κέντρο της και γύρω από τον οποίο περιστρέφεται, δεν είναι κάθετος ως προς το επίπεδο της ελλειπτικής τροχιάς της γύρω από τον Ήλιο, αλλά ελαφρώς πλάγιος. Στην κλίση του αυτή οφείλεται η ύπαρξη των εποχών του έτους καθώς κατά την περιφορά της Γης άλλοτε είναι στραμμένο προς τον Ήλιο το βόρειο και άλλοτε το νότιο ημισφαίριό της. Όταν είναι στραμμένο προς τον Ήλιο το βόρειο ημισφαίριο, οι ηλιακές ακτίνες πέφτουν κάθετα προς αυτό και το θερμαίνουν περισσότερο, ενώ στο νότιο ημισφαίριο πέφτουν πλάγια και το θερμαίνουν λιγότερο. Στην περίπτωση αυτή το βόρειο ημισφαίριο έχει καλοκαίρι και το νότιο ημισφαίριο έχει χειμώνα.
Στη ζώνη του Ισημερινού, δεν υπάρχει σημαντική εποχική διακύμανση καθώς η ακτινοβολία του ήλιου που φτάνει εκεί κυμαίνεται καθ΄ όλη τη διάρκεια του έτους σχεδόν στα ίδια επίπεδα. Έτσι ο καιρός είναι μόνιμα ζεστός, με τις διακυμάνσεις του να οφείλονται κυρίως σε περιόδους βροχής ή ξηρασίας. Στους πόλους, κυριαρχούν μόνιμα χαμηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με τα άλλα μέρη της Γης αν και η προσπίπτουσα ηλιακή ακτινοβολία αλλάζει δραματικά από καλοκαίρι σε χειμώνα, με τη μέρα και τη νύχτα αντίστοιχα να διαρκούν για ολοκλήρους μήνες.
Πόσος χρόνος χρειάζεται για να αναπτυχθεί ένα νέο φάρμακο;
Ως φάρμακο ορίζεται μια ουσία αναγνωρισμένη από επίσημη φαρμακοποιία ή συνταγολόγιο, η οποία προορίζεται για χρήση στη διάγνωση, θεραπεία, καταπράυνση, αγωγή ή πρόληψη ασθενειών. Η ανάπτυξη ενός φαρμάκου περιλαμβάνει την διαδικασία εμπορευματοποίησης ενός νέου φαρμακευτικού προϊόντος, αφού έχει καθοριστεί μια ένωση οδηγός μέσω της διαδικασίας ανακάλυψης του φαρμάκου. Περιλαμβάνει προκλινική έρευνα σε μικροοργανισμούς και ζώα, αρχειοθέτηση για τους κανονισμούς, όπως ο FDA (Food and Drug Administration) πριν την έναρξη κλινικών δοκιμών σε ανθρώπους και μπορεί να περιλαμβάνει ένα βήμα απόκτησης έγκρισης των ρυθμιστικών αρχών με μια νέα εφαρμογή του φαρμάκου για να κυκλοφορήσει στην αγορά.
Η ανακάλυψη και η ανάπτυξη ενός φαρμάκου είναι μακρά, περίπλοκη και υψηλού κόστους διαδικασία. Η έρευνα και η ανάπτυξη των περισσότερων φαρμάκων που είναι διαθέσιμα στις μέρες μας απαίτησε 12-24 χρόνια για ένα μόνο νέο φάρμακο, από την έναρξη της διαδικασίας έως την εμπορευματοποίηση του. Επιπλέον, πολλές δαπανηρές, μακροχρόνιες έρευνες απέτυχαν ολοσχερώς να παράγουν ένα εμπορεύσιμο φάρμακο. Το κόστος από τη συνολική διαδικασία υπολογίζεται στα 1.18 δισεκατομμύρια ευρώ για ένα μόνο νέο φάρμακο.
Στο στάδιο της έρευνας, μόνο ένα μέρος της επιστημονικής σκέψης που αποτελεί τη βάση της έρευνας θα δώσει ένα υποψήφιο φάρμακο για ανάπτυξη. Στο στάδιο της ανάπτυξης του φαρμάκου, η εμπειρία έχει δείξει ότι μόνο 1 από τις 15-25 υψηλά υποσχόμενες βιοδραστικές ενώσεις επιβιώνει από το λεπτομερή και αποτελεσματικό έλεγχο (σε ζώα και ανθρώπους) που απαιτείται για να χαρακτηριστεί ως φάρμακο και να γίνει εμπορικό προϊόν. Και για τα λίγα υποψήφια φάρμακα που επιτυχώς γίνονται εμπορικά προϊόντα, κάποια δεν θα αποσβέσουν το κόστος για την ανάπτυξή τους στην ανταγωνιστική αγορά και μόνο 1 στα 3 θα γίνει κύριο εμπορικό προϊόν.
Τι είναι η «αθλητική καρδιά»;
Οι επαγγελματίες αθλητές αλλά και άτομα που ασκούνται σε υψηλή συχνότητα εκτός από προσαρμογές (αλλαγές) στην υγεία και το σώμα τους παρουσιάζουν και προσαρμογές στην καρδιά τους. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται σύνδρομο «αθλητικής καρδιάς» και αφορά προσαρμογές στην ανατομική και λειτουργική φύση της καρδιάς.
Ανατομικά οι αλλαγές αυτές εμφανίζονται κυρίως με τη μορφή αύξησης του μεγέθους της καρδιάς. Όχι μόνο «μεγαλώνει η καρδιά» αλλά ανάλογα με τον τύπο του αθλήματος μεγαλώνει και με διαφορετικό τρόπο. Η μεγαλύτερη διαφορά παρατηρείται μεταξύ αθλητών στατικού και δυναμικού τύπου (άρση βαρών) και αθλητών αντοχής (μαραθωνοδρόμοι). Πιο γενικά θα λέγαμε πως η διαφορά κυμαίνεται μεταξύ αναερόβιας και αερόβιας άσκησης.
Συγκεκριμένα, σε αθλητές αναερόβιων αθλημάτων η αύξηση του μεγέθους της καρδιάς μεταφράζεται σε υπερτροφία της αριστερής κοιλίας καθώς και ανάπτυξη του καρδιακού τοιχώματος. Αυτό οφείλεται στις μεγάλες πιέσεις και στον όγκο αίματος που απαιτεί η στατική δυναμική φόρτιση της καρδιάς. Σε αθλητές αερόβιων αθλημάτων υπάρχει αντίστοιχα αύξηση του μεγέθους της καρδιάς αυτή τη φορά όμως εμφανίζεται με την αύξηση της εσωτερικής διαμέτρου της αριστερής κοιλίας.
Οι προσαρμογές αυτές εμφανίζονται κυρίως σε επαγγελματίες αθλητές λόγω της μεγάλης συχνότητας προπόνησης. Η καρδιά είναι κι αυτή μυς και όσο πιο πολύ ασκούμαστε τόσο πιο πολύ γυμνάζουμε κι αυτόν τον μυ όπως όλους τους άλλους. Αξίζει να αναφερθεί πως αυτή η αύξηση του μεγέθους συμβάλλει σε καλύτερες αποδόσεις και δεν είναι μια μόνιμη και μη αναστρέψιμη κατάσταση. Η «αθλητική καρδιά» επανέρχεται στο φυσιολογικό της μέγεθος όταν ο αθλητής πάψει να προπονείται για μεγάλο χρονικό διάστημα αλλά αυτό καλό θα ήταν να συμβαίνει ομαλά, με σταδιακή μείωση της άσκησης.
Τι είναι το ιατρικό τατουάζ αποκατάστασης θηλής;
Το ιατρικό τατουάζ έχει σκοπό την αισθητική αποκατάσταση του δέρματος και της εικόνας του σώματος μετά από εγκαύματα, νεοπλασματικές ασθένειες ή χειρουργικές επεμβάσεις όπως για παράδειγμα μαστεκτομή ή μείωση του στήθους.
Οι γυναίκες που ενδιαφέρονται για την αποκατάσταση του μαστού έχουν συνήθως 3 επιλογές: εξωτερική πρόσθεση, ανοικοδόμηση με χρήση εμφυτευμάτων ή αυτόλογη ανοικοδόμηση μέσω μεταφοράς ιστού από άλλη περιοχή του σώματός τους. Η επιλογή ποικίλλει και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την έκταση της νόσου της ασθενούς, τους στόχους ανοικοδόμησης και την ποιότητα του ιστού που διατίθεται για ανασυγκρότηση. Αφού η θηλή ξαναχτιστεί χειρουργικά, μπορεί με την τεχνική του τατουάζ να προστεθεί χρώμα και να δημιουργηθεί η θηλαία άλω (το έγχρωμο δέρμα γύρω από τη θηλή). Οι περισσότεροι ιατροί αισθητικοί χρησιμοποιούν την τεχνική της δερμοαπόξεσης, η οποία χρησιμοποιεί ένα δονούμενο probe υψηλής συχνότητας για να ωθήσει τη χρωστική στο δέρμα. Για να επιτευχθεί πλήρης χρώση ενδέχεται να χρειαστούν πολλές συνεδρίες και τα τατουάζ αυτού του είδους τείνουν να εξασθενίζουν με την πάροδο του χρόνου.
Το τατουάζ μόνο του είναι μερικές φορές η μόνη επιλογή για την ανοικοδόμηση της θηλής και της γύρω περιοχής σε ασθενείς που μπορεί να έχουν υποστεί βλάβη ιστού λόγω ακτινοθεραπείας ή απλά θέλουν να αποφύγουν μια πρόσθετη χειρουργική επέμβαση. Συνήθως, το τατουάζ θηλής-θηλαίας άλω εκτελείται σε κάποιο ιατρείο. Ωστόσο, οι πλαστικοί χειρουργοί αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο ότι οι επαγγελματίες καλλιτέχνες τατουάζ μπορούν να επιτύχουν ανώτερα αποτελέσματα χρησιμοποιώντας εξελιγμένες τεχνικές.
Τα πιο ρεαλιστικά αποτελέσματα επιτυγχάνονται με τρισδιάστατα τατουάζ θηλών, τα οποία πραγματοποιούνται όπως τα συνηθισμένα τατουάζ που χρησιμοποιούν ταλαντωμένες βελόνες επικαλυμμένες με χρωστική ουσία. Αυτή η προσέγγιση δημιουργεί ουσιαστικά την «εικόνα» μιας θηλής και δεν έχει φυσική διάσταση, αλλά μπορεί να φαίνεται αρκετά ρεαλιστική. Τα τρισδιάστατα τατουάζ είναι μόνιμα και συνήθως δεν εξασθενούν. Η τεχνική αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία «νέων θηλών» αλλά και για τη διόρθωση χρώματος προηγούμενων τατουάζ θηλών που έχουν ξεθωριάσει ή έχουν ανεπιθύμητα χρώματα καθώς το παραδοσιακό τατουάζ θηλών που αναφέρθηκε παραπάνω δε διαθέτει τόσο ευρεία χρωματική παλέτα.
Τα τατουάζ θηλών μετά από μαστεκτομή δίνουν στους επιζώντες του καρκίνου του μαστού τη δυνατότητα να έχουν μια θηλή που δείχνει ρεαλιστική, χωρίς να χρειάζεται να υποβληθούν σε άλλη χειρουργική επέμβαση και παίζουν σημαντικό ρόλο στην ψυχολογία. Μάλιστα μερικές γυναίκες αποφασίζουν να «χτυπήσουν» ένα αστέρι, μια καρδιά ή μια άλλη σημαντική για αυτές εικόνα αντί για μια θηλή δίνοντας μια διαφορετική πινελιά στον αγώνα που κέρδισαν.
Τι είναι η γαλακτόρροια;
Συνήθως παράγεται γάλα μόνο μετά τη γέννα για όσο διάστημα συνεχίζεται ο θηλασμός και ίσως σε μερικές γυναίκες λίγο πριν τη γέννα. Σε κάθε άλλη περίπτωση, αν οι θηλές βγάζουν γάλα, οι γυναίκες έχουν μία σπάνια πάθηση που λέγεται γαλακτόρροια. Η γαλακτόρροια είναι μία γαλακτώδης έκκριση των θηλών, που δεν σχετίζεται με την φυσιολογική παραγωγή γάλακτος λόγω θηλασμού. Από μόνη της δεν αποτελεί ασθένεια αλλά σύμπτωμα. Επιβεβαιώνεται με την εύρεση υψηλού επιπέδου προλακτίνης στο αίμα. Σε άλλες περιπτώσεις πραγματοποιείται μαγνητική τομογραφία για την αναζήτηση ενός προλακτινώματος ή άλλου όγκου κοντά στην υπόφυση.
Μπορεί να συμβεί σε γυναίκες όταν οι εμμηνορροϊκές περίοδοι μειώνονται, απουσιάζουν ή όταν το μητρικό γάλα παράγεται απροσδόκητα. Ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών με γαλακτόρροια έχουν ένα είδος υποφυσιακού όγκου που λέγεται προλακτίνωμα. Ο όγκος συνήθως δεν είναι καρκινικός, αλλά εκκρίνει προλακτίνη, την ορμόνη που ρυθμίζει την παραγωγή γάλακτος από το μαστό. Οι γυναίκες με προλακτινώματα έχουν συχνά χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων, τα οποία μπορούν να οδηγήσουν σε κολπική ξηρότητα και, ως εκ τούτου, δυσφορία κατά τη σεξουαλική επαφή.
Ήξερες ότι: Εκτός από τις γυναίκες, οι άντρες και τα μωρά μπορεί να εμφανίσουν γαλακτόρροια; Στους άνδρες, η γαλακτόρροια μπορεί να σχετίζεται με ανεπάρκεια τεστοστερόνης και συνήθως εμφανίζεται με διόγκωση του στήθους. Γαλακτόρροια συμβαίνει μερικές φορές στα νεογνά. Τα υψηλά ποσοστά οιστρογόνων στη μητέρα, διαπερνούν τον πλακούντα στο αίμα του μωρού προκαλώντας διόγκωση του μαστού, η οποία μπορεί να συνδέεται με μια γαλακτώδη έκκριση των θηλών.
Πώς γίνεται η παραγωγή μητρικού γάλακτος;
Γνωρίζατε ότι το σώμα μιας γυναίκας ετοιμάζεται για θηλασμό πριν καν γεννήσει; Ενώ είναι έγκυος, το στήθος αλλάζει επιτρέποντας στο στήθος να παράξει γάλα.
Ο ρόλος του στήθους: Το πιο αξιοσημείωτο από τους ορατούς μετασχηματισμούς κατά τη διάρκεια μιας εγκυμοσύνης είναι οι εκτεταμένες αλλαγές του στήθους. Ο αναπτυσσόμενος πλακούντας διεγείρει την απελευθέρωση των ορμονών οιστρογόνου και προγεστερόνης, οι οποίες με τη σειρά τους διεγείρουν το περίπλοκο βιολογικό σύστημα που καθιστά δυνατή την παραγωγή γάλακτος. Σε μια γυναίκα, ο υποστηρικτικός ιστός, οι αδένες του γάλακτος και το προστατευτικό λίπος αποτελούν μεγάλο μέρος του στήθους. Η ποσότητα του λιπώδους ιστού είναι ένα κληρονομικό χαρακτηριστικό και ποικίλει μεταξύ των γυναικών, γι' αυτό υπάρχουν στήθη με διαφορετικό σχήμα και μέγεθος. Ωστόσο, πρέπει να γνωρίζει κανείς ότι το μέγεθος των μαστών μιας γυναίκας δεν καθορίζει την ικανότητά της να παράξει γάλα ή να θηλάσει. Η παραγωγή γάλακτος συμβαίνει μέσα στις κυψελίδες του στήθους, οι οποίες είναι συστάδες κυττάρων που μοιάζουν με σταφύλι. Μόλις φτιαχτεί το γάλα, συμπιέζεται μέσω των κυψελίδων στους αγωγούς γάλακτος, που μοιάζουν με αυτοκινητόδρομους. Οι αγωγοί μεταφέρουν το γάλα μέσω του μαστού.
Ο ρόλος του εγκεφάλου: Καθώς το μωρό θηλάζει, στέλνεται μήνυμα στον εγκέφαλο. Ο εγκέφαλος στη συνέχεια σηματοδοτεί την απελευθέρωση των ορμονών προλακτίνης και οξυτοκίνης. Η προλακτίνη αναγκάζει τις κυψελίδες να αρχίσουν να παράγουν γάλα. Η οξυτοκίνη προκαλεί στους μυς γύρω από τις κυψελίδες να συμπιέσουν το γάλα μέσω των αγωγών γάλακτος. Ωστόσο κατά την περίοδο θηλασμού, το «κατέβασμα» γάλακτος μπορεί να συμβεί και για πολλούς άλλους λόγους, όπως όταν ακούει η μητέρα το μωρό να κλαίει, το βλέπει ή το σκέφτεται. Μπορεί επίσης να συμβεί κατά τη διάρκεια της ημέρας ακόμη και αν το μωρό δεν είναι κοντα στην μητέρα (καθαρά εγκεφαλικό).
Ο ρόλος του μωρού: Όσο περισσότερο γάλα πίνει το μωρό, τόσο περισσότερο γάλα θα παράγει το σώμα. Ο συχνός θηλασμός ή η απομάκρυνση του γάλακτος (8-12 φορές ή περισσότερο κάθε 24 ώρες), ειδικά τις πρώτες ημέρες και εβδομάδες της ζωής του μωρού, βοηθά σε μια καλή παροχή γάλακτος.
